Türkiye Jeoloji Bülteni
Türkiye Jeoloji Bülteni

Türkiye Jeoloji Bülteni

2008 ARALIK Cilt 51 Sayı 3
KAPAK
PDF Olarak Görüntüle
KÜNYE
PDF Olarak Görüntüle
İÇİNDEKİLER
PDF Olarak Görüntüle
Çavuşköy Alüvyon Akiferinde (Sungurlu-Çorum) Yeraltısuyunun Kalitesi ve Sulamada Kullanılabilirliği
Ahmet Apaydin
PDF Olarak Görüntüle

Öz: Çalışma alanı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından sulama kooperatifi kurularak yeraltısuyundan sulama projesinin yürütüldüğü Çavuş köyü ve civarını (Çorum-Sungurlu) kapsamaktadır. İncelenen akifer, yağış ve akarsudan beslenen serbest akifer özelliğindeki alüvyondur. Akiferin kalınlığı proje alanında 24-35 m, kuyu verimleri 6-20 l/s arasında değişmektedir. Çavuşköy akiferinde DSİ tarafından açılan kuyulardan alınan yeraltısuyu örneklerinde tuzluluk kısmen yüksek (elektriksel iletkenlik 2150-2480 µS/cm) çıkmıştır. Bunun üzerine, sulama için risk taşıdığı bilinen tuzluluğun ve sulamada önemli olan sodyum, bor ve artık sodyum karbonatın (R.C.S) miktarı, dağılımı ile yeraltısularının sulamada kullanılabilirliği araştırılmıştır. 2003 yılında ilk kez ve 2004 yılında yeniden alınan su örneklerinden elde edilen kimyasal analiz sonuçları ve bazı kuyulardan alınan iletkenlik ve sıcaklık logları jeolojik-hidrojeolojik yapı ile birlikte yorumlanarak tuzluluğun olası kaynakları, akiferdeki dağılımı ve boyutları ile yeraltısularının sulamaya uygunluğu literatürdeki sınıflamalara göre değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, çalışma alanının akış aşağı kesimlerinde tuzluluğun kısmen (elektrik iletkenliği 2300-2500 arası) yüksek olduğu, ancak sulama için önemli diğer parametreler olan sodyum, bor ve artık sodyum karbonat oranlarında sorun bulunmadığı saptanmıştır. Tarımsal çalışmalara göre de topraklarda tuzluluk ve drenaj sorunu bulunmaması ve ayrıca bölgede yetiştirilen ürünlerin tuza dayanımlarının literatür bilgilerine göre sahadaki yeraltısularında tespit edilen değerlerin üzerinde olması nedeniyle, sulama, tuza dayanıklı bitkilerin seçilmesi ve tarımın kontrollü bir şekilde uzmanların denetiminde yapılması koşuluyla önerilmiştir.

  • Çavuşköy akiferi

  • iletkenlik logu

  • kimyasal analiz

  • pompalama deneyi

  • sıcaklık logu

  • sulama

  • yeraltısuyu tuzluluğu


  • Apaydın, A . (2008). Çavuşköy Alüvyon Akiferinde (Sungurlu-Çorum) Yeraltısuyunun Kalitesi ve Sulamada Kullanılabilirliği / Groundwater Quality and Usability for Irrigation in the Çavuşköy Alluvium Aquifer (Sungurlu-Çorum) . Türkiye Jeoloji Bülteni , 51 (3) , 115-130 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/issue/28368/301631

  • Gümüşhane Bölgesindeki Eosen Kumtaşlarının Sedimanter Petrografisi ve Levha Tektoniği Ölçekli Provenansına Bir Yaklaşım
    Çiğdem Saydam Eker
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Bu çalışmada, Gümüşhane bölgesinde yer alan biri volkaniklastik diğeri de silisiklastik karakterli Eosen yaşlı iki kumtaşı baskın istifin sedimanter petrografik özelliklerinin karşılaştırılması ve mineralojik bileşimlerinden yola çıkarak levha tektoniği yerleşimlerinin tahmini amaçlanmıştır. Volkaniklastik özellikteki istifin Eski Gümüşhane yöresinde ölçülen kalınlığı 195 m., silisiklastik istifin Ünlüpınar (Kelkit) civarında ölçülen kalınlığı ise 280 m. dir. Volkanoklastik istif gri renkli, orta, kalın tabakalı kireçtaşı; gri, kahve renkli, ince-kalın tabakalı kumtaşı; gri, yeşil, kahverenkli marn-kiltaşı ve tüf aradalanmasından ibarettir. Silisiklastik istif ise gri, sarımsı kahve renkli marn ve daha az olarak açık gri renkli ince, orta tabakalı kireçtaşı, çakıltaşı ve tüf ardalanamsından oluşmaktadır. Eski Gümüşhane kesitinin kumtaşları orta taneli, iyi, orta derecede boylanmalı ve tanelerin dağılımı simetriğe yakın-ince taneye yamuktur. Ünlüpınar kesitine ait kumtaşları orta, ince taneli, çok iyi-kötü derecede boylanmalı ve taneler, kaba taneye yamuk-ince taneye yamuktur. Eski Gümüşhane kesiti kumtaşlarının bileşenleri kuvars (monokristalin kuvars, polikristalinkuvars), feldispat (alkali feldispat, plajioklaz), kayaç parçası (volkanik kayaç parçası), tali mineral (olivin, epidot, biyotit, klorit), opak mineral, matriks ve çimentodan ibarettir. Bileşenlerin kayaç içindeki oranlarına göre: Volkanoklastik istife ait kumtaşları, arkoz ve litik arkoz olarak sınıflandırılmıştır. Ünlüpınar kesitine ait kumtaşların bileşenleri ise başlıca kuvars (monokristalin kuvars, polikristalinkuvars), feldispat (alkali feldispat, plajioklaz), kayaç parçası (volkanik kayaç parçası, sedimanter kayaçparçası), opak mineral ve çimentodur. Bileşenlerin kayaç içindeki oranlarına göre: Silisiklastik istifin kumtaşları, litarenit olarak adlandırılmıştır. Her iki istife ait kumtaşları, hem dokusal olarak hem de mineralojik olarak olgunlaşmamıştır. Volkanoklastik ve silisiklastik istifin kumtaşları magmatik yay, yeniden işlenen orojen bölgesive buna bağlı olarak da yay gerisi bindirme kuşağından türemiştir.

  • Gümüşhane

  • volkanoklastik

  • silisiklasik

  • kumtaşı petrografisi

  • provenans


  • Saydam Eker, Ç . (2008). Gümüşhane Bölgesindeki Eosen Kumtaşlarının Sedimanter Petrografisi ve Levha Tektoniği Ölçekli Provenansına Bir Yaklaşım / Sedimanter Petrographic Properties of Eocene Sandstones and an Approach to Provenance According to Plate Tectonics in the Gümüşhane Region . Türkiye Jeoloji Bülteni , 51 (3) , 131-150 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/issue/28368/301635

  • Zamantı Irmağı Üzerinde Yer Alan Karstic Travertenlerde Yarı-Güncel Ostrakod Topluluğu ve Ortamsal Özellikleri, Güney Türkiye
    Cemal Tunoğlu İbrahim Kadri Ertekin
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Zamantı Irmağı üzeride yer alan karstik traverten çökellerinde yarı güncel ostrakod topluluğu tespitedilmiştir ve 7 bilinen tür ve isimlendirmeye açık 3 taxon (başlıca tatlısu kökenli) tanınımlanmıştır. Limnocythere inopinata, Eucyprinotus rostratus, Psychodromus olivaceous, Scottiapseudobrowniana, Potomocypris fallax, Candona neglecta, Heterocypris barbara, Psychodromus sp.,Trajancypris sp. ve Cypridopsis sp. Ayrıntılı güncel iklimsel ve hidrokimyasal koşullar ortaya konulduğunda ortamsal şartların ifade bulduğu koşullar içinde Ostrakod faunası ile diatom (Bacillariophyceae), yeşil alg (Chlorophyceae) ve mavi-yeşil alg (Cyanophyceae) flora topluluğu baskın durumdadır. Sonuçlar, yüksek karbondioksit içeriğine sahip kaynak sularının alg topluluğunun gelişimini desteklediğini göstermektedir

  • Karstik traverten köprüsü

  • Ostrakod

  • yarı-güncel

  • Türkiye


  • Tunoğlu, C , Ertekin, İ . (2008). Subrecent Ostracoda Associations and the Environmental Conditions of Karstic Travertine Bridges on the Zamantı River, Southern Turkey . Türkiye Jeoloji Bülteni , 51 (3) , 151-171 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/issue/28368/301641

  • SAYI TAM DOSYASI
    PDF Olarak Görüntüle