Türkiye Jeoloji Bülteni
Türkiye Jeoloji Bülteni

Türkiye Jeoloji Bülteni

1976 ŞUBAT Cilt 19 Sayı 1
KAPAK
PDF Olarak Görüntüle
KÜNYE
PDF Olarak Görüntüle
İÇİNDEKİLER
PDF Olarak Görüntüle
Tendürek Volkanı Çevresindeki Yüksek Fluorür İçerikli Kaynak Sularının Hidrojeolojisi
Nazmi Oruç Nazmi Alpman İsmail Hakki Karamanderesi
PDF Olarak Görüntüle

Öz: Türkiye`nin doğusunda yer alan Tendürek volkanı çevresindeki sulama ve içme amaçlarıyla kullanılan kaynaklardan örnekler alınmış, analiz edilmiştir. Pek çok kaynak sularının örnekleri 2,5-12,5 ppm. arasında değişen yüksek miktarlarda fluorür içerir. Fluorürlü su içeren bir bölgede 2 yaşındaki bir koyun incelenmiş ve bunun ön dişleri ve azı dişlerinin kahverengi veya siyah lekeler ile kaplı olduğu ve dişlerin aşırı derecede ve düzensiz olarak kırıldığı izlenmiştir. Çalışmalar sırasında bölgeye gelen sağlık ekibi yerli halkta diş florozu rahatsızlığı saptamıştır. Bu sağlık ekibi fluorür ce zengin bu suların daha az fluorürlü başka sularla karıştırılıp fluorür miktarının istenilen düzeye düşürülmesi ve böylece fluorür`ün canlı hayvanlar ve insan sağlığı üzerindeki etkisinin azaltılması ve aynı zamanda toprak ve otlaklardaki fluorür miktarının da düşürülmesini sağlamayı önermişlerdir. Anadolu`nun genç volkanlarından olan Tendürek dağı ve çevresindeki şu birimler ayırtlanmıştır: Paleozoyik (?) yaşlı mikaşist, mermer ve kuvarsitlerden oluşan metamorfikler, Permo-Karbonifer yaşlı kristalize kireçtaşları, Üst Kretase yaşlı spilit, serpantinit ve kireçtaşlarından kurulu ofiyolitler, Paleosen yaşlı kireçtaşları, Eosen yaşlı fliş kumtaşı ve kireçtaşları, Miyosen yaşlı kum taşı, kiltaşı, miltaşı ve kireçtaşları ile genç Tersiyer yaşlı lâvlardır. Bölgenin tümü ise Tendürek volkanı`nın çok genç bazaltik lav akıntılarıyla örtülüdür. Sular bu lavlar, fliş ve ofiyolitteki kireçtaşları ve mermerlerden çıkmaktadır. Kimyasal analizleri yapılan 10 sudan yüksek fluorürlü olanlar NaHCO3 türü, düşük fluorürlü olanlarsa Ca-MgHCO3 türü sulardır. Fümerollerle taşman ya da camsızlaşan lavlardan kaçan fluor lavların bazı mineral yüzeylerinde tutulmuş daha sonra yüksek pH`lı yeraltı sularının OH`ı ile yer değiştirerek Tendürek volkanı eteklerinden boşalan yüksek fluorürlü sulara katılmıştır.

  • mermer

  • fliş

  • ofiyolit

  • Tendürek volkanı

  • Altınlı, İ.E., 1964, Türkiye Jeoloji Haritası, 1/500000 ölçekli, Van paftası; MTA Yayını.

  • Arni, P., 1938, Van vilâyetinin jeolojisi hakkında rapor: MTA Derleme Rap. no. 88, yayınlanmamış.

  • Bear, F.E., 1957, Toxic elements in soils: 1957 year book of agriculture USDA, 167-168.

  • Ellis, A.J. ve Mahon, W.A.J., 1964, Natural hydrothermal systems and experimental hot-water/rock interactions: Geochim. et Cosmochim. Acta, 28, 1323-1357.

  • Garner, R.J., İ963, Fluorine. Veterinary Toxicology, 2nd ed., Williams and Wilkins Company, Baytimore, 83^91.

  • Hobbs, C.S.. 1954, Fluorosis in cattle and sheep: Üniv. of Tennessee Agricultural experiment station, Knoxville, Bull. İller Bankası, 1967, Dogubayazıt içme suyu raporu, İller Bankası su ve kanalizasyon müdürlüğü, yayınlanmamış.

  • Mac İntire, W.H., 1945, Soil content of fluorine and its determination; Soil Sci., 59, 105-109.

  • Mitchell, H.H. ve Edman, M., 1952, The fluorine problem in livestock feeding: The commonwealth bureau of animal nutrition, Nutrition Abs. and Reviews, 21, 4.

  • Noble, D.C., Vertie, C.S. ve Peck, L.C., 1967, Loss of halogens from crystallized and glassy silisic volcanic rocks: Geochim. et Cosmochim. Acta, 31, 215-223.

  • Pamir, H.N., 1950, Aladag ve Tendürek bölgelerinde yapılan jeoloji tetkiklerine ait rapor: MTA derleme, Rap. no. 2195, yayınlanmamış.

  • Robinson, W.O. ve Edgington, G., 1946, Fluorine in soils: Science, 61, 341-353.

  • Shupe, J.L., ve Olson, A.E., 1970, Clinical aspect of fluorosis in horses: Jour. Amer. Veterinary Medical Assoc., 158, 2.

  • Taylor, P.S. ve Stoiber, R.E., 1973, Soluble material on ash from active central American volcanoes: Geol. Soc. America Bull., 84, 1031-1042.

  • WHO, 1970, Florides and human health: WHO, Monograph series, 59, Geneva.

  • Yenal, O., 1970, Türkiye Maden Suları: İstanbul Üniv. Tıp Fak. Hidroklimatoloji kürsüsü yayını, İstanbul.

  • Mortaş Boksit Yatağının Mineralojisi, Kimyası ve Kökeni
    M.ender Atabey
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Mortaş, boksit yatağı, Batı Toros dağlarında Alt ve Üst Kretase kireçtaşları arasındaki uyumsuzluk yüzeyinde bulunmaktadır. Yataktaki boksit böhmitik olup böhmite ek olarak az miktarda diyaspor, gibsit, kaolinit, montmorillonit, hematit, götit ve anataz da içermektedir. Yatakta, yukarıda adı geçen minerallerden başka alumojeller, siderojel ve hematojelit gibi mineraloidler de bulunmaktadır. Boksitin bünyesinde bulunan kimyasal maddelerden A12O3, TiO2 ve ateşte kayıp miktarları yüksek pozitif karşılaştırma (correlation) ve benzer yatay dağılım göstermektedir. Fe2O3 ün Al2O3 ile olan karşılaştırması negatiftir. SiO2 yukarıda adı geçen kimyasal maddelerden tamamen farklı bir dağılım göstermektedir. Kimyasal ve mineralojik bulgular Mortaş yatağındaki boksitlerin kireçtaşı kökenli olduğunu belirtmektedirler.

  • boksit yatağı

  • montmorillonit

  • hematit

  • Mortaş

  • Atabey, E., ve Özkaya, 1, 1975, Mortaş boksit yatağının kökeninin araştırılmasında trend yüzeyi yönteminin uygulanması: Türkiye Jeol. Kur. Bült., 18, 2, 143-150

  • Beneslavsky, S. I., 1963, Mineralogie des Bauxites: B.R.G.M. Service d`Information Geologique, Tercüme No: 4706, Paris, 192 p.

  • Blumenthal, M., ve Göksu, E., 1949, Akseki civarındaki dağlarda boksit zuhuratı, bunların Jeolojik durumu ve jenezi hakkında izahat (Die Bauxit-Vorkommen der Berge um Akseki Erörterungen über ihre geologische Position, Ausmasse und Genese): MTA yayınları, Ankara, Seri B, No. 14, 59 s.

  • Göksu, E., 1953, Akseki boksit yataklarının jeoloji, jenez ve maden bakımından etüdü: Türkiye Jeol. Kur. Bült., 4, 2, 79-140.

  • Wippern, J., 1959, Die Bauxit Von Akseki (Akseki boksitleri): MTA, Rapor No. 3076, Yayımlanmamış.

  • Wippern, J., 1962, Toros boksitleri ve bunların tektonik durumu: MTA Dergisi, 58, 47-70.

  • Wippern, J, 1965, Boksit teşekkülünün başlangıç kayadan; MTA Dergisi, 64, 37-41.

  • Valensonel Baseninin (GD Fransa) Doğu Kenarına İlişkin Genç Karasal Formasyonlar
    Güner Ünalan
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Güneydoğu Fransa`da yeralan Valensole baseni Mezozoyik kireçtaşları üzerinde gelişmiş bir çöküntü havzasıdır. Bu havza kalınlığı 1000 m`yi aşan, Tersiyer-Kuvaterner yaşlı ve genellikle kırıntılı çökelleri kapsar. Basenin yazar tarafından incelenen doğu kenarında "Valensole çakıltaşları" olarak bilinen kırmızı renkli birim, beyaz renkli "Puimoisson marnları" ile yanal geçişlidir. Her iki formasyon üzerine "Kriyoklastik çakıllar" gelir. Bu birimler yörenin en genç karasal formasyonlarıdır. Önceki çalışmalarda bu üç formasyon birbirine yanal geçişli kabul edilmiştir. Bazı yazarlarca Pliyosen, diğerlerince Kuvaterner yaşlı oldukları ileri sürülmüştür. Bu incelemede Puimoisson marnları içinde bulunan karakteristik fosiller ile bu birimin ve Valensole çakıltaşlarının kesin olarak Üst Pliyosen yaşlı oldukları saptanmıştır. Üstte bulunan ve fasiyes yönünden ayrıcalık gösteren Kriyoklastik çakılların ise varsayımlı olarak Kuvaternerdeki bir buzul devrine ilişkin çökeller olduğu ortaya konmuştur. Üst Pliyosende, Valensole baseni içinde yer yer oluşan göllerde Puimoisson marnları çökelmiştir. Aynı zamanda basen doğusundaki Mesozoyik - Alt Senozoyik yaşlı birimleri keserek güneybatıya doğru akan akarsular, kırıntılarını basen içinde birer yelpaze şeklinde depolayarak Valensole çakıltaşlarını oluşturmuşlardır. Kuvarternerdeki bir buzul devrinde, yine doğudaki Mesozoyik - Alt Senozoyik yaşlı birimler üzerinde donma ve çözülme olayları ile kriyoklastik çakıllar oluşmuştur. Bu çakıllar daha sonra, Üst Pliyosende olduğu gibi güneybatıya akan akarsular aracılığı ile basen içinde birikinti konisi şeklinde depolanmışlardır.

  • Valensole baseni

  • marn

  • çakıltaşı

  • Fransa

  • Denizot, G.., 1933, Sur l`âge des poudingues de la Durance et de la Crau: C.R. Acad. Sci. 196, 1906-1908.

  • Gigout, M., 1969, Sur le Quaternaire du plateau de Valensole: C.R. Acad. Sci., 268, 2167-2169.

  • Goguel, J., 1933, Sur l`âge des poudingues de Valensole: C.R. Somm. Soc. Géol. Fr., 2, 234-236.

  • Lapparent, A.F. de., 1938, Etude geologique dans les regions provenoales et alpines entre le Var et la Durance; Bull. Serv. Carte Géol. Fr., 198, 1-147.

  • Repelin, J., 1934, Sur l`âge des poudingues de Riez et de Valensole: C.E. Somm. Soo. Géol. Fr., 3, 33-35.

  • Stanley, D.J., 1961, Etude sedimentologique des gres d`Anot et de leur equivalents latSraux: These d`Univ., Grenoble, 1-158 (yayınlanmamış tez).

  • Ünalan, G., 1970, Etude geologique de la bordure ouest de l`arc de Castellane: These de 3. cycle, Grenoble, 1-76 (yayınlanmamış tez).

  • Güney Polatlı (GB Ankara) Bölgesinde Bulunan Altı Yeni Alveolina Türünün Tanımlamaları
    Ercüment Sirel
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Polatlı bölgesinden, yeni altı Alveolina türlerinin tanımlamaları yapılmıştır. Bunlardan Alveolina polathensis n.sp.(Üstİlerdiyen), A. blumenthali n.sp. (Orta llerdiyen), Alveolina `ellipsoidalis gurubunun; A. bayburtensis n.sp. (Orta-Üst Küiziyen), A.sakaryaensis n.sp. (Orta İlerdiyen), Alveolina canavarii gurubunun; A. ankaraensis n.sp. (Orta İlerdiyen), Alveolina pasticillatagurubunun; .4. haymaaensisn.sp. (Alt Küiziyen) Alveolina ell elliptica gurubunun türleridir.

  • Alveolina

  • blumenthali n.sp.

  • haymaaensisn.sp.

  • Polatlı

  • Hottinger, L., 1960, Recherches sur les alveolines du Paleogene et de l`Eocene: Mem. Suisse de Paleont., Basel, 75-76, 1-236.

  • E., 1975, Polatlı (GB Ankara) güneyinin stratigrafisi: Türkiye Jeol. Kur. Bült., Ankara, 18, 2, 181-192.

  • Bayburt Güneyindeki Alt Tersiyer Havzasında Paleo-Akıntı Yönleri
    Teoman Nuriddin Norman
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Bayburt - Erzincan - Aşkale üçgeni içinde yer alan kabaca KD-GB gidişli Alt Tersiyer ( İpresiyen) yasli türbiditlerin (750-1000 m), esas itibariyle güneybatıdan kuzeydoğuya doğru akan ve havza ekseni ile tektonik kıvrılma eksenine paralel doğrultuda olan paleo-akıntılar tarafından oluşturulduğu saptanmıştır. Bu akıntıların bazılarının kuzeydeki ve güneydeki yamaçlardan eksene inen sualtı heyelanları ile başlamaları ve sonra eksen boyunca kuzeydoğuya dönmeleri mümkündür.

  • türbidit

  • paleo-akıntı

  • heyelan

  • Bayburt

  • Altınlı, İ.E., 1963, Erzurum paftası; 1:500 000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritası açıklaması. MTA Enstitüsü yayını.

  • Dzııynski, S. ve Walton, E.K., 1965, Sedimentary Features of Flysch and Graywackes, Developments in Sedimentology No 7, Elsevier, Amsterdam, 274s.

  • Gattinger, T.E., 1962, Trabzon paftası; 1:600 000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritası açıklaması. MTA Enstitüsü yayını.

  • Gökçen, S.L., 1972, Keşan Bölgesi Kumtaşlarının Yapısal/Dokusal Özellikleri ve Bölgenin Sedimanter Fasiyesleri Hacettepe Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 2, 50-65.

  • Ketin, t, 1950; Bayburt Bölgesinin Jeolojisi. MTA Enstitüsü, Derleme, Rapor No. 1949, (yayınlanmamış).

  • Norman, T.N., 1960, Azimuth of Primary Linear Structures in Folded Strata. Geological Magazine, 97, 338-343.

  • Norman, T.N., 1963, İngiltere`nin Göller Bölgesindeki Ludloviyen Yaşlı Paleo-akmtıların Yönleri. Türkiye Jeol. Kur. Bült. 8; 27-54.

  • Norman, T.N., 1973, Ankara Yahşihan Bölgesinde Üst Kretase-Alt Tersiyer Sedimentasyonu. Türkiye Jeol. Kur. Bült., 16, 41-46.

  • Norman, T-N., 1975, Cankırı-Çorum-Yozgat Bölgesinde Alt Tersiyer yaşta Sedimentlerde Paleo-akıntılar ve Denizaltı Heyelanları. Türkiye Jeol. Kur. Bült., 18, 103-110.

  • Parkashı B., 1970, Downcurrent changes in sedimentary structures in Ordovician turbidite graywackes: Jour. Sed. Petrology, 40, 572-590.

  • Parkash, B. ve Middleton, G.V., 1970, Downcurrent textural changes in Ordovician turbidite graywackes: Sedimentology, 14, 259-293.

  • Pekmen, Y.N., 1964, Paleontolojik Tetkik ve Tayin Raporu No. 1964/ 13 MTA Enstitüsü, Paleontoloji Servisi.

  • Pettljohn, F.J. ve Potter, P.E., 1964, Atlas and Glossary of Primary Sedimentary Structures. Springer-Verlag, Berlin, 360s.

  • Bulancak Güneyindeki Sülfid Damarlarında Sıvı Kaplanım Çalışması
    Ömer Tezcan Akinci
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Bulancak güneyindeki sülfid damarlarının saydam cevher ve gang minerallerindeki sıvı kapanımları ısıtmak ve dondurmak yoluyla minerallerin oluşum sıcaklıkları ve damarları oluşturmuş olan eriyiklerin yoğunluk ve tuzlulukları saptanmıştır. İnceleme sonucu tuzlulukların %13,2 NaCl eşdeğerinden tatlı su düzeyine kadar değiştiği, başlangıçta 0,74 gr/cm3 olan eriyik yoğunluğunun baz metal sülfidlerinin oluşumundan sonra 0,98-gr/cm3 yükselmesinden anlaşılmıştır. Bu değişmeler aşağıdan yukarıya doğru yükselen cevherli eriyiklerin derinlere doğru inen yüzey sularıyla karıştığını göstermektedir. Homojenleşme sıcaklıkları damar oluşumu başlangıcında 230°C`den 330°C`ye kadar sıcaklık yükselmesinin olduğunu ve daha sonra sürekli olarak eriyiklerin soğuması sonucu, 80°C`ye ininceye kadar bazı metal sülfidlerin oluşmaya devam ettiğini ortaya koymuştur. Eriyiklerin kaynama derecesine kadar yükseldiğini gösteren deliller jeolojik çökelme ortamındaki basınçların 1000 m kalınlığında hidrostatik yükün karşılığı olan 85-90 bar civarında olduğunu kanıtlamaktadır. Eş sıcaklık eğrilerinden elde edilen veriler cevher getirici eriyiklerin genellikle KB-GD yönlü faylar boyunca yükseldiğini göstermektedir.

  • gang mineralleri

  • sülfid damarları

  • sıvı kapanım

  • Bulancak

  • Akıncı, Ö.T., 1974, The geology and mineralogy of copper, lead, zinc sulphide veins from Bulancak, Turkey: University of Durham, Ph. D. Thesis, yaymlanmamig.

  • Akıncı, Ö.T., 1975, Bulancak sfaleritlerinde eser element dağılımına ve renge etkiyen etmenler: Türkiye Jeol. Kur. Bült. 18, 1, 63 - 68.

  • Akıncı, Ö.T., 1976, Sıvı kapanımlar ve onlardan yararlanma olanakları: Yeryuvarı ve İnsan, 1, 1, hazırlanmakta.

  • Haas, Jr., J.L., 1970, An equation for the density of vapor saturated NaCl-H2O solutions from 75° to 325° C: Am. Jour. Sci., 269, 489-493.

  • Holland, H.D., 1972, Granites, solutions and base metal deposits: Econ. Geol., 67, 291 - 301.

  • Kelly, W.M. ve Turneaure, F.S., 1970, Mineralogy, paragenesis and geothermometry of the tin and tungsten deposits of the eastern Andes, Bolivia: Econ. Geol., 65, 609-680.

  • Lemmlein, G.G., ve Klevtsov, P.V., 1961, Relations among the principal thermodynamic parameters in a part of the system H^o — NaCl: Geochemistry, 2, 148-158.

  • Miyazawa, T., 1967, Lowest limit and depth of formation of hydrothermal veins: Sci. Rept, Tokyo Kyoiku Baigaku, 9, 256-261.

  • Nash, J.T., 1972, Fluid inclusion studies of some gold deposits in Nevada: U.S. Geol. Survey, Prof. Paper 800-C, C 15 - 19.

  • Nash, J.T., 1973, Geochemical studies in the Park City District, Utah - Part 1, Ore fluids in the Mayflower Mine: Econ. Geol., 68, 34 - 51.

  • Nash, J.T., ve Theodore, T.G., 1971, Ore fluids in a porphyry copper depaosit at Copper Canyon, Nevada: Econ. Geol., 66, 385 - 399.

  • Roedder, E.,. 1967, Fluid inclusion as samples of ore fluids; Barnes, H.L., ed., Geochemistry of Hydrohermal Ore Deposits de: Holt, Rinehart and Winston, Inc., 515-574.

  • Roedder, E., 1971, Fluid inclusion studies on the porphyrytype ore deposits at Bingham, Utah, Butte, Montana, and Climax, Colorado: Econ. Geol., 66, 98-120.

  • Sawkins, F.J., 1964, Lead-Zinc ore deposition in the light of fluid inclusion studies, Providencia Mine, Zacatecas, Mexico: Econ. Geol., 59, 883 - 919.

  • Smith, P.W., 1974, Factors governing the development of fluorspar orebodies in the North Pennines. Univ. of Durham, Ph. X>. Thesis, yayınlanmamış.

  • Toulmin III, P., ve Clark, Jr., S.P., 1967, Thermal aspects of ore formation; Barnes, H.L., ed., Geochemistry of Hydrothermal Ore Deposits de: Holt, Einehart and

  • Turneaure, F.S., 1960, A comparative study of major ore deposits of Central Bolivia: Econ. Geol., 65, 217 - 254; 575 - 606.

  • Wolf, A.W., ve Brown, M.G., 1966, Concentrative properties of aqu solutions; Handbook of Chemistry and Physics, 46 th. ed Cleveland Chemical Rubber Co., D 127-166.

  • Mihalıççık (Eskişehir) Bölgesinde Asbest Yataklarının Oluşumu
    Sait İsmail Özkaya
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Mihalıççık bölgesindeki asbest yatakları, metamorfik kayaçlarla serpantinleşmiş ultrabazik kayaçların dokanağında yerel makaslanma merceklerinde oluşmuştur. Metamorfizmadan sonra ortaya çıkan tektonik olaylar nedeni ile bu dokanakta yer yeretkin olan makaslanma ve yönlü basınç metamorfiklerin yapraklanmasına, serpantinitlerin çatlamasına ve kollar halinde metamorfik kayaçlar içersine girmesine sebep olmuştur. Bu makaslanma merceklerinde dolaşıma başlıyan çözeltilerin ve ısının etkisiyle metamorfik kayaçlar kloritleşmiş ve serpantinitteki çatlaklar pikrolit, asbest, talk ve kuvarsla dolmuştur. Glokofan mineralinin bölgede iki ayrı kökeni vardır. Glokofan hem gömülme metamorfizması sonucu bölgesel olarak hem de makaslanma mercekleri çevresindeki metamorfik kayaçlarda, yükselen ısı ve çatlaklarda dolaşan çözeltilerin etkisiyle oluşmuştur.

  • Glokofan

  • talk

  • asbest

  • Eskişehir

  • Bates, R.L., 1969, Geology of the industrial rocks and minerals: Dover Publications Inc., New York, 459 s.

  • Cooke, H.C., 1936, Asbestos deposits of Thetford district, Quebec: Econ. Geology 31, 365-376.

  • Çoğulu, E., 1967, Etude petrographique de la region de Mihalıççık (Turquie): Doktora tezi, Üniversite de Geneve. Tez no: 1408, 683-823.

  • Du Toit, A.L., 1946, The origin of the amphibole asbestos deposits of South Africa: Geol. Soc. South Africa Trans. 48, 161-206.

  • Kupfahl, H.G. ve Weingart, W.. 1954, Geologic setting of the area covering the maps Eskişehir 1|/100 000 no: 55/2, 56/4, Sivrihisar 56/1-2-3-4. MTA Derleme rapor no: 2247-2248, Yayımlanmamış.

  • Riordon, P.H., 1955, The genesis of asbestos in ultrabasic rocks; Econ. Geol. 50, 67-81.

  • Winkler, H.G.P.» 1965, Petrogenesis of metamorphic rocks: SpringerVerlag, Berlin, 220 s.

  • Büyük Ölçekli Bir Yerinde Makaslama Deneyinde İlerleyici Yenilme
    Barry Voight Kadri Erçin Kasapoğlu
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Parana nehri üzerindeki "Brazilian power-navigation" projesi ile ilgili olarak yapılan bir "yerinde" makaslama deneyi, `yerinde` makaslama deneylerinde makaslama blokunun değişik noktalarına uygulanan yüklerin bir fonksiyonu olarak ölçülen yatay ve düşey yer değişimlerin sonlu-elemanlar yöntemi ile simulasyonu için uygun görülmüş ve bu amaçla incelenmiştir. Ruiz ve Camargo (1966) tarafından ayrıntılı olarak tanımlanan söz konusu yerinde makaslama deneyinde, blok tabanını oluşturan kumtaşı ile üzerindeki bazaltik akıntı arasındaki makaslama direnci saptanmıştır. Bu deneyde, Ruiz ve Camargo tarafından gözlenen "düşey yer değişimlerin tersine dönümü" olayı, sonlu-elemanlar yöntemi ile elde edilen kuramsal sonuçlarda da aynen görülmüştür. Ancak kuramsal sonuçlar, bu olayın deney blokunun elâstik deformasyonu sonucu oluşabileceğine işaret etmektedirler. `Tersine dönüm` (inversion) etkisi, blok tabanındaki ilerleyici kayma sırasında, elâstik yer değişim alanının yeniden yönlenmesi sonucu oluşabilir.

  • makaslama deneyleri

  • kumtaşı

  • bazaltik akıntı

  • Kasapoğlu, K.E., 1973, Progressive failure in discontinuous rock masses subjected to shear loading: Ph. D. Thesis, The Pennsylvania State University, 165 s.

  • Ruiz, M.D., 1966, Some technological characteristics of twentysix Brazilian rock types: Proc. 1st Congress. Int. Soc. of Rock Mechanics, Lisbon, 115-121.

  • Ruiz, M.D. ve Camargo, F.P., 1966, A large scale field shear test: Proc. 1st Congress. Int. Soc. of Rock Mechanics, Lisbon, 257-261.

  • Ruiz, M.D., Camargo, F.P. ve Nieble, C.M., 1968, Some considerations regarding the shear strength of rock masses: International Symposium on Rock Mechanics», Madrid, 159-161.

  • Serafim, J.L., 1963, Rock mechanics considerations in the design of concrete dams: Int. Conf. State of Stress in the Earth Crust, Santa Monica, 628-633.

  • Wang, Y.J. ve Voight, B., 1969, A discrete element stress analysis model for discontinuous materials: Proc. Inter. Symp. on Large Permanent Underground Openings, Oslo, 111-115.

  • Torosların Bazı Temel Jeoloji Özellikleri
    Necdet Özgül
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Toroslar Kambriyen-Tersiyer aralığında çökelmiş kaya birimlerini kapsar. Kuşakta birbirlerinden değişik havza koşullarını yansıtan "birlikler" yer almaktadır. Yazar tarafından Bolkar dağı Birliği, Aladağ Birliği, Geyik dağı Birliği, AlanyaBirliği, Bozkır Birliği ve Antalya Birliği olarak adlandırılmış olan bu birlikler stratigrafi ve metamorfizma özellikleri,kapsadıkları kaya birimleri ve günümüzdeki yapısal konumlarıyla birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Birlikler birbirleriyle anormal dokanaklı olarak kuşak boyunca yüzlerce kilometre yanal devamlılık gösterirler ve çoğunlukla birbirleri üzerinde allokton örtüler oluştururlar. Bolkar dağı, Aladağ, Geyik dağı ve Alanya birlikleri şelf türü karbonat ve kırıntılı kayaları kapsar. Bozkır ve Antalya birlikleri ise daha çok derin deniz çökellerini, ofiyolitleri ve bazik denizaltı volkanitlerini kapsar.

  • ofiyolit

  • metamorfizma

  • allokton

  • Toroslar

  • Başarır, E., 1970, Bafa Gölü doğusunda kalan Menderes masifi güney kanadının jeoloji ve petrografisi: Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Raporlar Serisi, No: 102-1970, 44 s.

  • Blumenthal, M.M., 1941, Niğde ve Adana vilâyetleri dahilinde Torosların jeolojisine umumi bakış: Maden Tetkik Arama Enat., Ankara, No 8, 48 s.

  • Blumenthal, M.M., 1944, Bozkır güneyinde Toros sıradağlarının serisi ve yapısı: 1st. Univ. Fen Fak. Mec, Seri B, 9, 2, 95-125.

  • Blumenthal ,M.M., 1947 a, Seydisehir-Beysehir hinterlandmdaki Toros dağlarının jeolojisi: Maden Tetkik Arama Enst., Ankara, No 2, 242 s.

  • Blumenthal, M.M., 1947 b, Belemedik Paleozoik penceresi ve bunun Mezozoik kalker çerçevesi; Maden Tetkik Arama Enst, Ankara, No 3, 39 s.

  • Blumenthal, M.M., 1951, Batı Toroslarda Alanya ard ülkesinde jeolojik araştırmalar: Maden Tetkik Arama Enst., Ankara, No. 5, 194 s.

  • Blumenthal, M.M., 1952, Toroslarda Yüksek Aladağ silsilesinin coğrafyası, stratigrafi-si ve teknoniği hakkında yeni etüdler: Maden Tetkik Arama Enst., Ankara No. 6, 136 s.

  • Blumenthal, M. M., 1956, Karaman-Konya havzası güneybatısında Toros kenar silsileleri ve Sist-Radiolarit formasyonunun stratigrafi meselesi: Maden Tetkik Arama Enst. Derg., 48, 1-36.

  • Blumenthal, M.M., 1963, Le Systeme structural du Taurus Sud-Anadolian, Livre a la Mémoire du Prof. P. Pallot da: Mem. hs-sér., Soc Geol. de France, 11, 611-662.

  • Boray, A., Akat, TL, Akdeniz, N., Akcaören, Z., Çağlayan, A., Günay, E., Korkmazer, B., Oztürk E.M. ve Sav, H., 1975, Menderes masifinin güney kenarı boyunca bazı önemli sorunlar ve bunların muhtemel çözümleri; Cumhuriyetin 50. Yılı Yerbilimleri Kongresi 1973: Maden Tetkik Arama Enst, Ankara, 11-20.

  • Brunn, J.H., Dumont, J.H., Graciansky, P. Ch. de, Gutnic, M., Juteau, Th., Marcoux, J., Monod, O., ve Poisson, A., 1971, Outline of the geology of the western Taurids Geology and History of Turkey de: Petroleum exploration Society of Libya, Tripoli, 225-255.

  • Dean, W.T. ve Monod, O., 1970, The lower Paleozoic stratigraphy and faunas of the Taurus mountains near Beyşehir, Turkey, I. Stratigraphy: Bull. Brit. Mus. (Nat. His.), Geol., 19, 8, 411-426.

  • Graciansky, P., Ch., de, 1967, Existence d`une nappe ophiolithique a l`extremite occidentale de la chaine sud-anatolienne; relations entre les autres unites charriées et avec les terrains autochtones (Turquie): C.R. Acad. Sci., Paris, Sér. D., 264, 2876-2879.

  • Graciansky, P., Ch., de, 1968, Teke yarımadası (Likya) Torosları`nm üstüste gelmiş ünitelerinin stratigrafisi ve DinaroToroslar`daki yeri: Maden Tetkik Arama Enst. Derg., 71, 73-91.

  • Graciansky, P. Ch. de, 1972, Recherches geologiques dans le Taurus Lycien occidental: These Univ. Paris-Sud centre d`orsay, Ser. A, No. 896, 571 s.

  • Gutnic, M., Kelter, D. ve Monod, O., 1968, Découverte de nappes de charriages dans le Nord du Taurus occidental (Turquie): C.R. Acad. Sci., Paris, 266, 988-991.

  • Gutnic, M., ve Monod, O., 1970, Un serie Mésozoique condansée dans les nappes du Taurus occidental, la série du Boyalı Tepe: C.B., somm., soc. Géol. France, fasc. 5, 166-167.

  • Lefevre, R., 1966, DonnSes nouvelles sur la stratigraphie du Crétacé superieur dans le massif des Bey dağları (Taurus Lycien Turquie): C.R. Acad. Sci., Paris, Sér. D., 263, 1029-1032.

  • Lefevre, R., 1967, Un nouvel element de la g^ologie du Taurus Lycien: Les nappes d1 Antalya (Turquie): C.R. Acad. Sci., Paris, sér. D, 265, 1365-1368.

  • Lefevre, R., ve Marcoux, X, 1970, Schéma structural et esquisse stratigraphie des nappes d`Antalya dans leur segment sudoccidental (Taurus lycien, Turquie): C. R. Acad. Sci., Paris, 271, 888-891.

  • Pisoni, C, 1967, Kaş (Antalya ili) bölgesinin jeolojik etüdü: Maden Tetkik Arama Enst. Derg., 69, 42-49.

  • Poisson, A., 1967, Données nouvelles sur le Crétacé et le Tertiaire du Taurus occidental au NW d`Antalya (region de Korkuteli, Turquie): C.R. Acad. Sci., Paris, Ser. D, 264, 218-221

  • Özgül, N., 1971, Orta Torosların kuzey kesiminin yapısal gelişiminde blok hareketlerin önemi: Türkiye Jeol. Kur. Bült., 14, 75-87.

  • Özgül, N. ve Gedik, İ., 1973, Orta Toroslar`- da Alt Paleozoyik yagta Çaltepe Kireçtaşı ve Seydişehir Formasyonu`nun stratigrafisi ve konodont faunası hakkında yeni bilgiler: Türkiye Jeol. Kur. Bült., 16, 2, 39-52.

  • Özgül, N, ve Arpat, E., 1973, Structural units of the Taunus orogenic belt and their continuation in neighbouring regions; selection of papers on the Eastern Mediterranean region presented at the 23 rd congress of CIESM in Athens, Nowember 1972 de: Bull, of the Geol, Soci. of Greece, 10-1, 156-164.

  • SAYI TAM DOSYASI
    PDF Olarak Görüntüle