Türkiye Jeoloji Bülteni
Türkiye Jeoloji Bülteni

Türkiye Jeoloji Bülteni

2012 AĞUSTOS Cilt 55 Sayı 3
KAPAK
PDF Olarak Görüntüle
KÜNYE
PDF Olarak Görüntüle
İÇİNDEKİLER
PDF Olarak Görüntüle
1939 Erzincan Depremi Yüzey Kırığının Ortaköy-Suşehri Segmenti Üzerinde Paleosismolojik Bulgular, Kuzey Anadolu Fay Zonu
Ali Polat Orhan Tatar Halil Gürsoy Volkan Karabacak Cengiz Zabci Taylan Sançar
PDF Olarak Görüntüle

Öz: İnceleme alanı Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ)`nun doğu kesiminde yer alan Suşehri-Gölova havzaları üzerinde bulunmaktadır. Sismik açıdan son derece aktif olan bu fay zonu üzerinde yakın tarihsel dönem içinde çok şiddetli birçok deprem meydana gelmiştir. 27 Aralık 1939`da çok sayıda can ve mal kaybına neden olan son büyük Erzincan depremi inceleme alanının da içinde bulunduğu bölgede yüzlerce km`lik yüzey kırığı oluşturmuştur. KAFZ`nun özellikle orta ve batı kesimi üzerinde daha önce yapılan paleosismolojik çalışmalarla, tarihsel depremlere ait yeni verilerin saptanması sonucu sismik etkinliğin zamansal tekrarlanma aralığı ve büyüklüğü hakkında önemli bilgiler elde edilmiştir. KAFZ`nun doğu kesimindeki paleosismolojik amaçlı çalışmalar batı kesimine göre daha az sayıda olup, doğu kesimi bu açıdan daha bakirdir. Bu çalışmada 1939 Erzincan depremi yüzey kırığı üzerinde 3 adet hendek açılmıştır. Bu hendekler batıdan doğuya doğru Eskibağ, Aşağıyeniköy ve Aşağıtepecik köyleri içerisinde ilerleyen 1939 depremi yüzey kırığının üzerinde yer almaktadır. Eskibağ hendeği Sevindik köyü GD`sunda ve Eskibağ köyü KD`sunda yer alan bir bel verme gölcüğü üzerinde açılmıştır. Aşağıyeniköy hendeği aynı hat üzerinde, fay morfolojisinin iyi gözlendiği Aşağıyeniköy`ün KD`sunda ve Aşağı tepecik hendeği de Süt Gölü’nün yaklaşık 2.5 km GD`sunda açılmıştır. Bu hendek verileri fay zonunun uzanımı üzerinde Holosen boyunca tekrarlanan büyük depremlere ait veriler sunması açısından önemlidir. Açılan bu hendeklerde, 1939yüzey kırığının gözlenmesinin yanı sıra, 1939 depremi yüzey kırığından daha önce oluşan depremlerin kırıklarının da saptanmış olması, 1939 depremi yüzey kırığının eski kırıkları takip ettiği ve 1939 depremi öncesinde birkaç farklı sismik etkinliğin de varlığını ortaya koymaktadır.

  • Akıncılar

  • Gölova

  • Hendek

  • Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ)

  • Paleosismoloji

  • 1939 Erzincan depremi


  • Polat, A , Tatar, O , Gürsoy, H , Karabacak, V , Zabcı, C , Sançar, T . (2012). 1939 Erzincan Depremi Yüzey Kırığının Ortaköy-Suşehri Segmenti Üzerinde Paleosismolojik Bulgular, Kuzey Anadolu Fay Zonu . Türkiye Jeoloji Bülteni , 55 (3) , 137-158 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/issue/28140/299050

  • Sondan Bir Önceki Buzul Dönemi`nde İklim Kontrolünde Meydana Gelen Bir Yüksek Deniz Seviyesinin Kanıtları
    Erdem Bekaroğlu
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Bu çalışmada, küresel buzul hacimlerinin bir fonksiyonu olarak incelenen deniz seviyesi değişimlerinin mercan resifi kayıtları, bir dizi iklimsel kararsızlıkla karakterize olan Sondan Bir Önceki Buzul Dönemi sırasında, günümüzden ~177-168 bin yıl önce, deniz seviyesinin -40/-50 metrelere yükselerek buzul dönemi içerisinde bir yüksek seviye meydana getirdiğini göstermektedir. Söz konusu zaman aralığında, iklim sisteminin diğer dolaylı kayıtları (derin deniz sedimanlarının δ18O kayıtları, mağara sedimanları, polen analizleri, buzul karotlarından elde edilen CO2, CH4, δD, toz kayıtları) tropikal bölgede muson aktivitesinin arttığını, Akdeniz havzasında derin su tabakası oluşumunun durarak sapropel tabakasının meydana geldiğini, orta kuşakta nemli koşulların yaşandığını, orman alanlarının arttığını ve kutup bölgelerindeki buzul hacimlerinde ise kısmi azalmaların yaşandığını ortaya koymaktadır. Bu dönemde gerçekleşen olayların sıralaması, kaydedilen ortam değişimlerinin günümüzden ~173 bin yıl önce zirve yapan 65°K insolasyonunun kontrolünde meydana geldiğine işaret etmektedir. Bu durum, Kuvaterner`deki buzul-buzularası dönemlerdeki iklim ve deniz seviyesi değişimlerinin hakim yönetici kuvveti olan yörünge parametrelerinin günümüzden ~177-168 bin yıl önceki iklimsel kararsızlık dönemini de kontrol ettiğini göstermektedir. 

  • Deniz seviyesi

  • insolasyon

  • mercan resifi

  • Sondan Bir Önceki Buzul Dönemi

  • TIMS

  • U/Th


  • Bekaroğlu, E . (2012). Sondan Bir Önceki Buzul Dönemi’nde İklim Kontrolünde Meydana Gelen Bir Yüksek Deniz Seviyesinin Kanıtları . Türkiye Jeoloji Bülteni , 55 (3) , 159-188 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/issue/28140/299077

  • Yozgat-Sorgun Havzasındaki Bazaltik Daykların Konumları: Lütesiyen`deki Gerilme Durumu
    Uğur Temiz
    PDF Olarak Görüntüle

    Öz: Bu çalışmada, Yozgat-Sorgun havzasında etkin olan gerilme yönlerini belirmek amacıyla Lütesiyen yaşlı bazaltik dayklar, volkano-sedimanter birimler içerinde gelişen kıvrımlar ve volkanik kayaçlarda gelişen eklemler gibi mesozkopik yapılar birlikte değerlendirilmiştir. Dayakların yönelimleri, oluşturulan gül diyagramına göre KKB-GGD olarak belirlenmiştir. Çalışma alanındaki Lütesiyen yaşlı volkanik kayaçlarda gelişen eklem takımlarının BKB-DGD, KKB-GGD ve KKD-GGB yönlerinde geliştiği saptanmıştır. Bunlardan BKB-DGD ve KKD-GGB yönelimli eklemler makaslama eklemleri olarak, KKB-GGD yönelimli eklemler ise tansiyon eklemleri olarak değerlendirilmiştir. Gül diyagramlarından yararlanarak bölgede etkin olan sıkışma yönü KKB-GGD olarak belirlenmiştir. Çalışma alanında Eosen yaşlı volkano-sedimanter kayaçlar içerisinde gözlenen kıvrım eksenlerinin konumu dikkate alındığında, kıvrımları oluşturan sıkışma yönü de KKD-GGB olarak belirlenmiştir. Gerek daykların konumları, gerekse diğer mezoskobik yapıların konumları dikkate alındığında, bölgedeki sıkışmanın kuzeydeki Sakarya Zonu ve güneydeki Kırşehir Bloğu`nun çarpışma sonrası K-G yönlü yakınsamaları ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu yapılar Yozgat-Sorgun Havzasında Lütesiyen`de KKB-GGD yönlü sıkışmalı bir tektonik rejimin etkin olduğunu göstermektedir.

  • Çankırı Havzası

  • dayk

  • gerilme

  • Yozgat - Sorgun Havzası


  • Temiz, U . (2012). Yozgat-Sorgun Havzasındaki Bazaltik Daykların Konumları: Lütesiyen’deki Gerilme Durumu . Türkiye Jeoloji Bülteni , 55 (3) , 189-202 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/issue/28140/299052

  • SAYI TAM DOSYASI
    PDF Olarak Görüntüle