Öz: Bu çalışma, Biga Yarımadası`nın jeoekonomik odak noktasında yer alan Çan (Çanakkale) ilçesinin jeotermalkaynak, metalik maden, endüstriyel hammadde ve linyit potansiyelini su-enerji-maden bütünlüğüne dayalısürdürülebilir kaynak yönetimi perspektifiyle değerlendirmektedir. Değerlendirme; saha çalışmaları, fizikokimyasalölçümler, hidrojeokimyasal analizler ve kurumsal verilere dayanmaktadır. Düşük-orta entalpili jeotermalalanlardan Bardakçılar, Karaılıca ve Çan-Merkez termal ve sağlık turizminde kullanılırken, Alibeyçiftliği`nde tesisbulunmamakta, kaynak yerel halk tarafından kullanılmaktadır. En yüksek kuyu içi sıcaklıklar Bardakçılar`da (750m, 67 ºC) ve Karaılıca`da (450 m, 61,9 ºC) ölçülmüştür. Jeotermometre hesaplamaları, rezervuar sıcaklıklarınınölçülen kuyu içi sıcaklıklarından daha yüksek olabileceğini göstermekte ve kademeli kullanım olanaklarına işaretetmektedir. Bölgenin metalik maden zenginliği; Halilağa (Cu-Au) porfiri sistemi, Ağı Dağı (Au-Ag), Kocayayla(Pb-Zn ± Cu) ve Kumarlar (Pb-Zn-Cu ± Au) epitermal sistemleri ve antik metalürjiyle ilişkili Yuvalar (Fe-Cu) skarnyatağı ile temsil edilmektedir. Cevherleşme sistemlerinin polimetalik doğası Ge, Mo ve Sb gibi elementlerin yanürün olarak geri kazanımı açısından potansiyel sunmakta olup ayrıntılı araştırmayı gerektirmektedir. Endüstriyelhammadde kaynakları ise seramik sanayisinin temel girdilerini oluşturan kaolin, sileks, kuvars ve feldispatrezervlerinin yanı sıra çimento ve inşaat sektöründe kullanılan kalker ile dekoratif malzeme olarak değerlendirilenÇan taşından oluşmaktadır. Yaklaşık 92,5 milyon ton linyit rezervine sahip havzada, toplam 650 MW kurulugüce sahip iki termik santral bulunmaktadır. Madencilik sektörü, yaklaşık 7.000 kişilik doğrudan istihdam ileyerel ekonominin temel bileşenlerinden olup, sektörel bağımlılık ve düşük kadın istihdam oranı sosyo-ekonomiksürdürülebilirlik riski yaratmaktadır. Asit kaya/maden drenajı ekosistem üzerinde çevresel riskler oluşturmaktadır.Bu doğrultuda, termik santrallerden açığa çıkan uçucu küllerin asidik drenaj nötralizasyonunda ve pasalarınoksidasyonunun sınırlandırılmasında değerlendirilmesi döngüsel ekonomi önerileri arasındadır. Rehabilite edilenlinyit sahasında kurulan güneş enerjisi santrali, madencilik sonrası arazi kullanımına somut örnek oluşturmakta;benzer uygulamaların yaygınlaştırılması gerekmektedir. Yapılacak detaylı jeofizik araştırmalar ve derin sondajlarlajeotermal enerji kullanım alanlarının artırılması bölge için önem taşımaktadır. Bulgular, ekonomik büyümeyi sosyalkapsayıcılık ve ekolojik korumayla dengeleyen bütüncül adımların gerekliliğini vurgulamaktadır.
Biga Yarımadası
Çan
döngüsel ekonomi
jeotermal sistemler
madencilik potansiyeli
suenerji-maden etkileşimi
sürdürülebilir kaynak yönetimi
Abaka, M. A. (2024). Kumarlar (Çan-Çanakkale)
polimetalik (Pb-Zn-Cu±Au) cevherleşmesini
oluşturan çözeltilerin özellikleri [Yayımlanmamış
Yüksek Lisans Tezi]. Pamukkale Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü.
Ackah-Baidoo, P. F. (2025). Gender and mining:
Assessing the landscape for women entrepreneurs
in the critical minerals supply chain. The Extractive
Industries and Society, 24, Article 101753.
https://doi.org/10.1016/j.exis.2025.101753
AFAD, (2026, 25 Mart). Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığı, Deprem Kataloğu. https://deprem.
afad.gov.tr/event-catalog
Ahmaruzzaman, M. (2010). A review on the utilization
of fly ash. Progress in Energy and Combustion
Science, 36(3), 327-363.
https://doi.org/10.1016/j.pecs.2009.11.003
Akçansa, (2025). 2025 Entegre Faaliyet Raporu.
Akçansa Çimento Sanayi Ticaret A.Ş. https://www.
akcansa.com.tr/wp-content/uploads/2026/04/
Akcansa_2025_EFR_TR-21-nisan-v2.pdf
Akdaş, H., Bozkurt, M. R. ve Dikduran, T. (2001).
Çan taşı Desenli yapıtaşı. Türkiye III. Mermer
Sempozyumu Bildiriler Kitabı, (s. 153-162).
Afyon.
Akıska, S. & Demirela, G. (2026). Geology, Alteration,
Geochemistry, and Regional Sulfur Isotope
Constraints on PbZn ± Cu Mineralization in
the Biga Peninsula (NW Türkiye): Insights from
the Kocayayla Deposit. Applied Sciences, 16(5),
2604. https://doi.org/10.3390/app16052604
Akkuş, İ., Akıllı, H., Ceyhan, S., Dilemre, A. ve
Tekin, Z. (2005). Türkiye Jeotermal Kaynakları
Envanteri (Envanter Serisi no: 201). Maden Tetkik
ve Arama Genel Müdürlüğü.
Altunkaynak, Ş., Dilek, Y., Genç, C.Ş., Sunal, G.,
Gertisser, R., Furnes, H., Foland, K. & Yang,
J. (2012). Spatial, temporal and geochemical
evolution of Oligo-Miocene granitoid magmatism
in western Anatolia, Turkey. Gondwana Research,
21(4), 961-986.
https://doi.org/10.1016/j.gr.2011.10.010
Ambraseys, N. N. & Jackson, J. A. (2000). Seismicity
of the Sea of Marmara since 1500. Geophysical
Journal International, 141(3), F1-F6.
https://doi.org/10.1046/j.1365-246x.2000.00137.x
Atabay, M. ve Körpe, R. (2019). Antik Çağdan
Günümüze Çan. Emsal Matbaa, Ankara.
Aydın, A. (2014). Çan-Çanakkale Bölgesi Kaolinit
Yataklarının ve Çevresinin Petrografik Mineralojik
ve Jeokimyasal İncelenmesi [Yayımlanmamış
Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü.
Baba, A. ve Deniz, O. (2008). Biga Yarımadasındaki
jeotermal kaynakların potansiyeli, kullanım alanlarının belirlenmesi ve çevresel etkilerinin
değerlendirilmesi (Proje no: 104Y082). TÜBİTAK
ÇAYDAG (yayımlanmamış).
Baba, A., Deniz, O. ve Şanlıyüksel, D. (2008).
Kazdağları kuzeydoğusunda bulunan soğuk su
kaynaklarının izotopik özellikleri. II. Ulusal
Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu, (s.
1-12).
Baba, A., Ertekin, C. & Şanlıyüksel Yücel, D. (2012).
High arsenic levels in water resources resulting
from geogenic resources: A case study from
Muratlar Region, NW Turkey. 39th International
Association of Hydrogeologists Congress, Eylül
16-21, Niagara Falls, Canada, (s. 110).
Baba, A., Gürdal, G. & Şanlıyüksel Yücel, D. (2016).
Enrichment of trace element concentrations
in coal and its combustion residues and their
potential environmental and human health
impact: Can Coal Basin, NW Turkey as a case
study. International Journal of Environmental
Technology and Management, 19(5-6), 455-480.
https://doi.org/10.1504/IJETM.2016.083665
Balkış, M. ve Yazıcı, B. (1996). TKİ Çan Linyit
İşletmesi Raporu. Türkiye Kömür İşletmeleri
(yayımlanmamış).
Bansal, S., Nangia, P., Singh, S. & Cichon, D.
(2024). Wheres our share: Agenda for gender
representation in mining industry. Resources
Policy, 90, Article 104820.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.104820
Barka, A. & Reilinger, R. (1997). Active tectonics of
the Eastern Mediterranean region: deduced from
GPS, neotectonic and seismicity data. Annali di
Geofisica, 40(3), 587-610.
https://doi.org/10.4401/ag-3892
Barka, A. A. & Gülen, L. (1988). New constraints on
age and total offset of the North Anatolian Fault
Zone: implications for tectonics of the eastern
Mediterranean region. Middle East Technical
University Journal of Pure and Applied Sciences,
21(1-3), 39-63.
Bingöl, E. (1969). Kazdağ masifinin merkezi ve
güneydoğu kesiminin jeolojisi. Maden Tetkik ve
Arama Dergisi, 72, 110-123.
Bingöl, E., Akyürek, B. ve Korkmazer, B. (1973).
Biga Yarımadasının jeolojisi ve Karakaya
formasyonunun bazı özellikleri. Cumhuriyetin 50.
Yılı Yerbilimleri Kongresi, (s. 70-77). MTA Genel
Müdürlüğü.
Birkle, P. & Satır, M. (1995). Dating, geochemistry
and geodynamic significance of the Tertiary
magmatism of the Biga Peninsula, NW Turkey.
A. Erler, T. Ercan, E. Bingöl, S. Örçen (Eds.),
Proceedings of the International Symposium on
the Geology of the Black Sea Region, (pp. 171-
180). General Directorate of Mineral Research
and Exploration, Ankara.
Borat, M. (1992). Türkiye diyatomitlerinin özellikleri
ve filtrasyon karakteristikleri [Yayımlanmamış
Doktora Tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü.
Bozcu, M., Akgün, F., Gürdal, G., Bozcu, A., Kapan
Yeşilyurt, S. ve Karaca, Ö. (2008). Çan-YeniceBayramiç (Çanakkale) Linyit Havzasının
Sedimantolojik, Petrolojik, Jeokimyasal ve
Palinolojik İncelenmesi (Proje no: 105Y114).
TÜBİTAK.
Bozkaya, G. & Banks, D. A. (2015). The importance
of supersaturated silica deposition for base-metal
AuAg mineralization in western Turkey. Turkish
Journal of Earth Sciences, 24(2), 99-110. https://
doi.org/10.3906/yer-1405-10
Bozkurt, E. (2001). Neotectonics of Turkey - a
synthesis. Geodinamica Acta, 14(1-3), 3-30.
https://doi.org/10.1080/09853111.2001.11432432
Brunetti, P. (2016). Magmatic-hydrothermal evolution
and post-ore modifications of the Halilağa
porphyry Cu-Au deposit, NW Turkey [Masters
thesis]. University of British Columbia.
Buyondo, K. A., Kasedde, H. & Kirabira, J. B. (2022).
A comprehensive review on kaolin as pigment
for paint and coating: Recent trends of chemicalbased paints, their environmental impacts
and regulation. Case Studies in Chemical and
Environmental Engineering, 6, Article 100244.
https://doi.org/10.1016/j.cscee.2022.100244
Bülbül, E., Çam, D., Büyükboyacı, Ü. & Karaca, S.
(2022). Çanakkale ili Çan ilçesi AR:17/03 no.lu
Bardakçılar jeotermal kaynak arama ruhsat
alanına ait jeotermal etüt (jeoloji-jeofizik) ve
ÇÇB-2010/20 jeotermal araştırma sondajı
kuyu bitirme raporu. MTA Genel Müdürlüğü
(yayımlanmamış).
Chenaker, H., Houha, B. & Vincent, V. (2018).
Hydrogeochemistry and geothermometry of
thermal water from north-eastern Algeria.
Geothermics, 75, 137-145.
https://doi.org/10.1016/j.geothermics.2018.04.009
Cheng, H., Zhou, Y. & Liu, Q. (2019). Kaolinite
Nanomaterials: Preparation, Properties and Functional Applications. In P. Yuan, J. Thill
& F. Bergaya (Eds.), Nanomaterials from
Clay Minerals: Guide for Advanced Materials
Applications, (pp. 285-334). Elsevier.
https://doi.org/10.1016/B978-0-12-814533-3.00006-5
Choi, Y. (2023). Recent Advances in Smart Mining
Technology. Applied Sciences, 13, Article 3726.
https://doi.org/10.3390/app13063726
Clark, I. & Fritz, P. (1997). Environmental Isotopes in
Hydrogeology. CRC Press.
Cormier, A., Jutras, M., Welhener, H., Minard, T.,
Chiaramello, P. & Cremeens, J. (2017). NI 43-101
Feasibility Study Technical Report on the Ağı Dağı
Project and Preliminary Economic Assessment on
the Çamyurt Project, Çanakkale Province, Turkey
(Technical Report). JDS Energy & Mining Inc.
(yayımlanmamış).
Craig, H. (1961). Isotopic variations in meteoric waters.
Science, 133, 1702-1703.
https://doi.org/10.1126/science.133.3465.1702
Cunningham-Dunlop, I. R. & Lee, C. (2007). Agi
Dagi gold property, Canakkale Province, Turkey
(Technical Report). Fronteer Development Group
Inc. (yayımlanmamış).
Çağlar, K. Ö. (1948). Türkiye Maden Suları ve
Kaplıcaları Fasikül 2. MTA Enstitüsü Yayınları.
ÇÇŞİDİM, (2025). Çanakkale İli 2024 Yılı Çevre
Durum Raporu. T.C. Çanakkale Valiliği Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü
(yayımlanmış)
Çelik, Ş. (2009). Kumarlar (Çan-Çanakkale) kurşunçinko cevherleşmesinin jeolojisi [Yayımlanmamış
Yüksek Lisans Tezi]. Cumhuriyet Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü.
Çetin, M. ve Taş, B. (2012). Biyolojik Orijinli Tek
Doğal Mineral: Diyatomit. TÜBAV Bilim, 5(2),
28-46.
Çınar, M. & Şanlıyüksel Yücel, D. (2025). Çanakkale
Madenciliğinde Yeni Ufuklar: Teknoloji,
Sürdürülebilirlik ve Stratejik Dönüşüm. Holistance
Publications.
https://doi.org/10.55094/holistence.537
Çiçek, M., Oyman, T. & Palmer, R. P. (2021). Variation
of Cu, Fe, S and Pb isotopes in sulfides from
hydrothermal mineralization from the Yenice
region in Çanakkale, Biga Peninsula, NW Turkey.
Ore Geology Reviews, 136, Article 104255.
https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2021.104255
ÇLİ, (2026, 26 Mart). Dekapaj. TKİ Çan Linyitleri
İşletmesi Müdürlüğü, Üretim Esasları.
https://cli.tki.gov.tr/dekapaj
Delaloye, M. & Bingöl, E. (2000). Granitoids from
western and northwestern Anatolia: Geochemistry
and modeling of geodynamic evolution.
International Geology Review, 42(3), 241-268.
https://doi.org/10.1080/00206810009465081
Demirela, G. & Akıska, S. (2022). Evaluation of Pb
isotope systematics and metal sources of the Biga
PbZn Province (NW Turkey) and comparison
with the Pb isotope systematics of the Rhodope
Massif. Journal of African Earth Sciences, 187,
Article 104445.
https://doi.org/10.1016/j.jafrearsci.2021.104445
Deniz, O. (2010). Çanakkale Çan Çevresindeki
Jeotermal Sistemlerin Hidrojeolojik ve
Hidrojeokimyasal İncelenmesi [Yayımlanmamış
Doktora Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü.
Dewey, J. F. & Şengör, A. M. C. (1979). Aegean
and surrounding regions: complex multiplate
and continuous tectonics in a convergent zone.
Geological Society of America Bulletin, 90(1), 84-
92.
https://doi.org/10.1130/0016-7606(1979)90%3C84:AASRCM%3E2.0.CO;2
Doerksen, G., Freudigmann, S., Pilotto, D., Rykaart,
M., Abrahams, G., Simmons, G., Kirkham, G. &
Gray, J. (2015). Revised Preliminary Economic
Assessment Technical Report Halilağa Project,
Turkey (Canadian National Instrument 43-101
Technical Report). JDS Energy and Mining Inc
(yayımlanmamış).
Doğdu, M. Ş. (2004). Jeotermal Suların Rezervuar
Sıcaklığının Tahmininde Kullanılan
Jeotermometre Hesaplamaları İçin Bilgisayar
Programı. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 28(2),
1-12.
DSİ, (2026, 25 Mart). Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü,
İşletmedeki Baraj ve Göletler. https://bolge25.dsi.
gov.tr/Sayfa/Detay/943
Durmaz, K., Demir, B. G. ve Akbulut, A. (2026).
Dünya ve Türkiye açısından feldispat madenciliği
ve ticareti. Kuzey Ege Teknik Bilimler ve Teknoloji
Dergisi, 3(1), 64-74.
https://izlik.org/JA95LF95PT
Duru, M., Pehlivan, Ş., Okay, A. İ., Şentürk, Y. ve Kar,
H. (2012). Biga Yarımadasının Tersiyer Öncesi
Jeolojisi. E. Yüzer ve G. Tunay (Ed.ler), Biga
Yarımadasının Genel ve Ekonomik Jeolojisi (s.
7-74). MTA Özel Yayın Serisi No: 28.
Ediger, V. Ş. (1988). Biga Yarımadasındaki Kömürlü
Birimlerden Alınan Örneklerin Palinolojik Analizi
(Rapor no: 1296). Türkiye Petrolleri Anonim
Ortaklığı Araştırma Grubu (yayımlanmamış).
Eisenlohr, T. (1995). Die Thermalwässer der ArmutluHalbinsel (NW Türkei) und deren Beziehung zu
Geologie und aktiver Tektonik [Yayımlanmamış
Doktora Tezi]. ETH Zurich.
Ellis, A. J. (1979). Chemical geothermometry in
geothermal systems. Chemical Geology, 25(3),
219-226.
https://doi.org/10.1016/0009-2541(79)90143-8
Emre, Ö., Doğan, A. ve Yıldırım, C. (2012).
Biga Yarımadasının Diri Fayları ve Deprem
Potansiyeli. E. Yüzer ve G. Tunay (Ed.ler), Biga
Yarımadasının Genel ve Ekonomik Jeolojisi (s.
163-198). MTA Özel Yayın Serisi No: 28.
Emre, Ö., Duman, T. Y., Özalp, S., Elmacı, H., Olgun,
Ş. ve Şaroğlu, F. (2013). Açıklamalı Türkiye Diri
Fay Haritası, Ölçek 1:1.250.000. Maden Tetkik ve
Arama Genel Müdürlüğü, Özel Yayın Serisi-30,
Ankara.
Engin, T., Özkan, Y. Z., Sarı, R., Şen, P., Gedikoğlu,
A. ve Özpeker, I. (2012). Biga Yarımadasının
Metalojenisi. E. Yüzer ve G. Tunay (Ed.ler), Biga
Yarımadasının Genel ve Ekonomik Jeolojisi (s.
207-272). MTA Özel Yayın Serisi No: 28.
EPDK, (2026, Haziran). Elektrik piyasası sektör
raporu: Nisan 2026. https://www.epdk.gov.tr/
Detay/Icerik/4-16382/2026-yili-nisan-ayi-sektorraporlari-yayimlanmist
EPİAŞ, (2026, Haziran). Elektrik piyasası aylık
raporu: Mayıs 2026. https://www.epias.com.tr/
spot-elektrik-piyasasi/elektrik-piyasasi-bultenler/
elektrik-piyasasi-aylik-bulten/
Ercan, T., Satır, M., Steinitz, G., Dora, A., Sarıfakıoğlu,
E., Adis, C., Walter, H. J. ve Yıldırım, T. (1995).
Biga Yarımadası ile Gökçeada, Bozcaada ve
Tavşan Adalarındaki (KB Anadolu) Tersiyer Volkanizmasının Özellikleri. Maden Tetkik ve
Arama Dergisi, 117, 55-86.
Erdoğan, M., Gençoğlu, H. ve Mahmetoğlu, Y. (2012).
Biga Yarımadasının Endüstriyel Hammadde
Olanakları. E. Yüzer ve G. Tunay (Ed.ler), Biga
Yarımadasının Genel ve Ekonomik Jeolojisi,
(s. 273288). Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü Özel Yayın Serisi No: 28, Ankara.
Eroğlu, A. ve Aksoy, N. (2003). Jeotermal suların
kimyasal analizi. VI. Ulusal Tesisat Kongresi,
Jeotermal Enerji Semineri Kitapçığı (s. 149-183).
TMMOB Makine Mühendisleri Odası Yayınları.
Ertin, G. (2001). Biga Yarımadasında Madencilik.
Coğrafya Dergisi, 9, 81-108.
ETKB, (2024). T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı. Jeotermal. https://enerji.gov.tr/bilgimerkezi-enerji-jeotermal (Erişim tarihi: 14 Şubat
2026)
ETKB, (2025). T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı. Türkiye Kritik ve Stratejik Madenler
Raporu. https://enerji.gov.tr/Media/Dizin/
TKDB/tr/Belgeler/Tu%CC%88rkiye_Kritik_ve_
Stratejik_Madenler_Raporu.pdf (Erişim tarihi: 14
Şubat 2026)
Flower, R. J. & Williams, D. M. (2025). Diatomites:
Their formation, distribution and uses. In S. A.
Elias (Ed.), Encyclopedia of Quaternary Science
(3rd ed.), Vol. 2 (pp.: 50-61). Elsevier.
https://doi.org/10.1016/B978-0-323-99931-1.00080-5
Fouillac, C. & Michard, G. (1981). Sodium/lithium
ratio in water applied to the geothermometry of
geothermal waters. Geothermics, 10(1), 55-70.
https://doi.org/10.1016/0375-6505(81)90025-0
Fournier, R. O. (1977). Chemical geothermometers
and mixing models for geothermal systems.
Geothermics, 5(1-4), 41-50.
https://doi.org/10.1016/0375-6505(77)90007-4
Fournier, R. O. (1979). A revised equation for the Na/K
geothermometer. Geothermal Resources Council,
3, 221-224.
Fournier, R. O. (1989). Lectures on geochemical
interpretation of hydrothermal waters. UNU
Geothermal Training Programme, 10, 1-66.
Fournier, R. O. (1991). Water geothermometers
applied to geothermal energy. In F. DAmore
(Ed.), Application of Geochemistry in Geothermal
Reservoir Development (pp. 37-63). UNITAR/
UNDP Publications.
Fournier, R. O. & Truesdell, A. H. (1973). An empirical
Na-K-Ca geothermometer for natural waters.
Geochimica et Cosmochimica Acta, 37(5), 1255-
1275.
https://doi.org/10.1016/0016-7037(73)90060-4
Gedikoğlu, A. (2011). Biga Yarımadası metalik
maden yatakları. Biga Yarımadasının Jeolojisi
Sempozyumu Bildirileri (s. 48-62).
Genç, Ş. C. (1998). Evolution of the Bayramic¸
magmatic complex, Northwestern Anatolia.
Journal of Volcanology and Geothermal Research,
85(1-4), 233249.
https://doi.org/10.1016/S0377-0273(98)00057-2
Genç, Ş. C., Dönmez, M., Akçay, A. E., Altunkaynak,
Ş., Eyüpoğlu, M. ve Ilgar, Y. (2012). Biga
Yarımadası Tersiyer Volkanizmasının Stratigrafik,
Petrografik ve Kimyasal Özellikleri. E. Yüzer ve
G. Tunay (Ed.ler), Biga Yarımadasının Genel ve
Ekonomik Jeolojisi (s. 121-162). MTA Özel Yayın
Serisi No: 28.
Giggenbach, W. F. (1988). Geothermal solute equilibria:
Derivation of Na-K-Ca-Mg geoindicators.
Geochimica et Cosmochimica Acta, 52(12), 2749-
2765.
https://doi.org/10.1016/0016-7037(88)90143-3
Gjelsvik, T. (1962). Investigations of lead-zinc deposits
in northwest Anatolia, Turkey. Bulletin of the
Mineral Research and Exploration, 59, 60-68.
Grohol, M. & Veeh, C. (2023). Study on the Critical
Raw Materials for the EU 2023 - Final Report.
European Commission (yayımlanmış).
Guo, Q., Liu, M., Luo, L., Yan, K., Guo, W., Wu, G.,
Yan, W. & Wang, Y. (2019). Geochemical controls
on magnesium and its speciation in various types of
geothermal waters from typical felsic-rock-hosted
hydrothermal systems in China. Geothermics, 81,
185-197.
https://doi.org/10.1016/j.geothermics.2019.05.006
Gutiérrez-Negrín, L. C. A. (2024). Evolution of
worldwide geothermal power 2020-2023.
Geothermal Energy, 12, 14.
https://doi.org/10.1186/s40517-024-00290-w
Gürdal, G. (2011). Abundances and modes of
occurrence of trace elements in the Çan coals
(Miocene), Çanakkale-Turkey. International
Journal of Coal Geology, 87(2), 157-173.
https://doi.org/10.1016/j.coal.2011.06.008
Gürer, Ö. F., Sanğu, E., Gürer, A. & Akın, M. (2021).
Late Cenozoic shift from extension to strike-slip
stress regime in the west of the Biga Peninsula, NW Turkey. Journal of Structural Geology, 148,
Article 104348.
https://doi.org/10.1016/j.jsg.2021.104348
Hedenquist, J. & Lowenstern, J. (1994). The role of
magmas in the formation of hydrothermal ore
deposits. Nature, 370, 519-527.
https://doi.org/10.1038/370519a0
Hezarfen, C. (1976). Çanakkale-Çan Kömür Yatağı
Fizibilite Araştırması (Rapor no: 7113). Maden
Tetkik ve Araştırma Genel Müdürlüğü.
IAH, (1979). Map of mineral and thermal water
of Europe. Scale 1:500.000. International
Association of Hydrogeologists, Paris, France.
IARC, (2012). Arsenic, Metals, Fibres and Dusts (IARC
Monographs on the Evaluation of Carcinogenic
Risks to Humans, Vol. 100C). International
Agency for Research on Cancer. https://
publications.iarc.who.int/Book-And-ReportSeries/Iarc-Monographs-On-The-IdentificationOf-Carcinogenic-Hazards-To-Humans/ArsenicMetals-Fibres-And-Dusts-2012
IGF, (2023). Women and the Mine of the Future Global
Report. Intergovernmental Forum on Mining,
Minerals, Metals and Sustainable Development
(IGF).
https://www.igfmining.org/resource/women-and-the-mine-of-the-future-global-report
Inzillo, B. M., Santoro, S., Zegeye, R. B., Tufa, R.
A., Argurio, P., Straface, S. & Curcio, E. (2026).
Geothermal fluids-derived critical raw materials
for a sustainable and independent European supply.
Renewable and Sustainable Energy Reviews, 240,
Article117166. h
ttps://doi.org/10.1016/j.rser.2026.117166
İleri, B. & Şanlıyüksel Yücel, D. (2020). Metal
removal from acid mine lake using ultrasoundassisted modified fly ash at different frequencies.
Environmental Monitoring and Assessment, 192,
Article 185.
https://doi.org/10.1007/s10661-020-8150-4
İTASHY, (2016). İnsani Tüketim Amaçlı Sular
Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, 20/10/2016,
Sayı: 29863.
https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=7510&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Jelen, J. (2018). Mining Heritage and Mining Tourism.
Czech Journal of Tourism, 7(1), 93-105.
https://doi.org/10.1515/cjot-2018-0005
Kahraman, S., Demirel, V., Beker, K., Gökmenoğlu,
O. ve Zaman, U. (2005). Çanakkale-Çan-Etili
Sahası Jeotermal Enerji Aramaları, Eti-1 Kuyu Bitirme Raporu (Rapor no: 10772). Maden Tetkik
ve Arama Genel Müdürlüğü, Enerji Hammadde
Etüt ve Arama Dairesi/Jeofizik Etütleri Dairesi
(yayımlanmamış).
Karaca, Z., Şanlıyüksel Yücel, D., Yücel, M. A., Kamacı,
C., Çetiner, Z. S., Erenoğlu, R. C. ve Akçay, Ö.
(2013). Çanakkale ili (Biga Yarımadası) Jeotermal
Kaynakları ve Özelliklerinin Belirlenmesi, Biga
Yarımadası Jeotermal Bilgi Sistemi (Proje no:
DFD12/0011). Güney Marmara Kalkınma Ajansı
(yayımlanmamış).
Karadeniz, M. (2008). Sülfürlü Madenlerin Sorunu Asit
Maden Drenajı ve Çözümü (Oda Yayın No: 146).
TMMOB Maden Mühendisleri Odası.
Kartal, T. (1974). Çanakkale-Çan Kaplıcası
Hidrojeoloji Etüdü (Rapor no: 6649). MTA
(yayımlanmamış).
Kassem, M. A. & Moscariello, A. (2024). Advancing
sustainable energy: A systematic review of
geothermal-powered district heating and cooling
networks. International Journal of Sustainable
Energy, 43(1), Article 2417436.
https://doi.org/10.1080/14786451.2024.2417436
Ketin, İ. & Roesli, F. (1953). Makroseismische
Untersuchungen über das nordwestanatolische
Beben vom 18. März 1953. Eclogae Geologicae
Helvetiae, 46(2), 187-208.
https://doi.org/10.5169/seals-161697
Ketris, M. P. & Yudovich, Y. E. (2009). Estimations
of Clarkes for carbonaceous biolithes: World
average for trace element contents in black shales
and coals. International Journal of Coal Geology,
78(2), 135-148.
https://doi.org/10.1016/j.coal.2009.01.002
Koçyiğit, A. (2009). Biga Yarımadasının Yeni
Tektoniği: Biga Fay Sistemi, KB Türkiye. 62.
Türkiye Jeoloji Kurultayı Bildiri Özleri Kitabı, (s.
498-499).
Körpe, R. (2024). Antik Çağ Troas Bölgesi Madenleri.
5. Türkiye Tarihi Madenler Konferansı Bildiriler
Kitabı, (s. 20-26). Trakya Üniversitesi.
KRDAE, (2026a, 25 Mart). Boğaziçi Üniversitesi
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma
Enstitüsü. Türkiyede 19002004 Yılları Arasında
Can Kaybı ve Hasara Neden Olmuş Önemli
Depremler (Ms>5.0). http://www.koeri.boun.edu.
tr/sismo/Depremler/tlarge2.htm
KRDAE, (2026b, 25 Mart). Boğaziçi Üniversitesi
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü. 03 Mayıs 2018 Çan (Çanakkale)
Depremi. http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/2/
wp-content/uploads/2018/05/03_05_2018_CanCanakkale.pdf
Krushensky, R. D., Akçay, Y. ve Karaeğe, E. (1980).
Geology of the Karalar-Yeşiller area, northwest
Anatolia, Turkey. U.S. Geological Survey Bulletin,
1461, 1-72. https://doi.org/10.3133/b1461
Kuşcu, İ., Tosdal, R. M. & Gençalıoğlu-Kuşcu,
G. (2019). Episodic porphyry Cu (MoAu)
formation and associated magmatic evolution in
Turkish Tethyan collage. Ore Geology Reviews,
107, 119-154.
https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2019.02.005
Kuźnia, M. (2025). A review of coal fly ash utilization:
Environmental, energy, and material assessment.
Energies, 18, Article 52.
https://doi.org/10.3390/en18010052
Kürçer, A., Özalp, S., Özdemir, E., Uygun Güldoğan,
Ç. ve Duman, T. Y. (2019). 18 Mart 1953 YeniceGönen Depremi (Ms=7.2) ışığında YeniceGönen Fayının aktif tektonik ve paleosismolojik
özellikleri, KB Türkiye. Maden Tetkik ve Arama
Dergisi, 159, 29-63.
https://doi.org/10.19111/bulletinofmre.500553
Li, J., Sagoe, G. & Li, Y. (2020). Applicability
and limitations of potassium-related classical
geothermometers for crystalline basement
reservoirs. Geothermics, 84, Article 101728.
https://doi.org/10.1016/j.geothermics.2019.101728
Li, J., Sagoe, G., Wang, X. & Yang, Z. (2021). Assessing
the suitability of lithium-related geothermometers
for estimating the temperature of felsic rock
reservoirs. Geothermics, 89, Article 101950.
https://doi.org/10.1016/j.geothermics.2020.101950
Mancini, L. & Sala, S. (2018). Social impact assessment
in the mining sector: Review and comparison of
indicators frameworks. Resources Policy, 57, 98-
111.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2018.02.002
McKenzie, D. P. (1972). Active tectonics of the
Mediterranean region. Geophysical Journal of the
Royal Astronomical Society, 30(2), 109-158.
https://doi.org/10.1111/j.1365-246X.1972.tb02351.x
McKenzie, D. P. (1978). Some remarks on the
development of sedimentary basins. Earth and
Planetary Science Letters, 40(1), 2532.
https://doi.org/10.1016/0012-821X(78)90071-7
MGM, (2026, 25 Mart). Meteoroloji Genel Müdürlüğü,
Resmî İstatistikler: İl ve İlçelerimize Ait
İstatistikî Veriler (Çanakkale). https://mgm.
gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.
aspx?m=CANAKKALE
MTA, (2026, 26 Mart). Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü, Kömür Arama Araştırmaları. https://
www.mta.gov.tr/v3.0/arastirmalar/komur-aramaarastirmalari
Murray, H. H. (2007). Applied Clay Mineralogy:
Occurrences, Processing and Application of
Kaolins, Bentonites, Palygorskite-Sepiolite, and
Common Clays. Elsevier.
Müller, G. (1955). Çanakkale vilayetindeki termal
kaynaklar (Rapor no: 2221). Enerji Hammadde Etüt
ve Arama Dairesi Başkanlığı (yayımlanmamış).
Nicholson, K. (1993). Geothermal Fluids: Chemistry
and Exploration Techniques. Springer-Verlag
Berlin Heidelberg.
https://doi.org/10.1007/978-3-642-77844-5
ODAŞ, (2024). Odaş Sürdürülebilirlik Raporu - 2024.
Odaş Elektrik Üretim Sanayi Ticaret A.Ş.
https://www.odas.com.tr/uploads/2025081918313935439.pdf
ODAŞ, (2025). Odaş Sürdürülebilirlik Raporu - 2025.
Odaş Elektrik Üretim Sanayi Ticaret A.Ş.
https://www.odas.com.tr/uploads/20260722174828665.pdf
Okay, A. İ., Siyako, M. ve Bürkan, K. A. (1990).
Biga Yarımadasının jeolojisi ve tektonik evrimi.
Türkiye Petrol Jeologları Derneği Bülteni, 2(1),
83-121.
Okay, A. İ., Satır, M., Maluski, H., Siyako, M., Monie,
P., Metzger, R. & Akyüz, S. (1996). Paleoand Neo-Tethyan events in northwest Turkey:
Geological and geochronological constraints. In
A. Yin & T.M. Harrison (Eds.), Tectonics of Asia,
(pp. 420-441). Cambridge University Press.
Okay, A. İ. & Satır, M. (2000). Coeval plutonism and
metamorphism in a latest Oligocene metamorphic
core complex in northwest Turkey. Geological
Magazine, 137(5), 495-516.
https://doi.org/10.1017/S0016756800004532
Öktü, G., Uzel, Ö. F. ve Şaroğlu, F. (1991). ÇanakkaleÇan sıcaksu sondajları (Çan-1, Çan-2) kuyu
bitirme raporu. Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü (yayımlanmamış).
Önder, İ. (2002). Çan jeotermal alanı sıcak su
aramaları jeofizik rezistivite (DES) ve SP-türev
etütleri raporu. 10 s. (yayınlanmamış)
Öngen, S. (1978). Petrographie und petrochemie des
ÇavuşluKaraköy granitoid massivs. İstanbul
Üniversitesi Fen Fakültesi Mecmuası Seri B, 43,
93-115.
Öngen, S. (1992). Les échanges métasomatiques entre
granitoïdes et encaissants particuliers (calcaires,
dolomies, ultrabasites, séries manganésifères):
lexemple de la péninsule de Biga, Anatolie nordouest, Turquie [Yayımlanmamış Doktora Tezi].
Université de Nancy, Faculté des Sciences de la
Terre.
Özalp, S., Kürçer, A., Özdemir, E. & Duman, T. Y.
(2016). The Bekten Fault: The palaeoseismic
behaviour and kinematic characteristics of an
intervening segment of the North Anatolian
Fault Zone, Southern Marmara Region, Turkey.
Geodinamica Acta, 28(4), 347-362. https://doi.or
g/10.1080/09853111.2016.1208524
Özdamar, Ş. (2018). Evciler Plütonunun (KB Türkiye)
Petrolojisi. KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi,
21(2), 149-165.
https://doi.org/10.17780/ksujes.392826
Özdamar, Ş., Roden, M. F., Zou, H., Billor, M. Z.,
Hames, W., Georgiev, S. & Dunkl, I. (2021).
Petrogenesis of Oligocene plutonic rocks in
western Anatolia (NW Turkey): Insights from
mineral and rock chemistry, Sr-Nd isotopes, and
U-Pb, Ar-Ar and (U-Th)/He geochronology.
Geochemistry, 81(2), Article 125747.
https://doi.org/10.1016/j.chemer.2021.125747
Özer, İ., Sağır, M., Baykara, İ., Dinçer, B., Koca Özer,
B., Şahin, S., Eren, E. ve Özdemir, A. (2018).
Çanakkale İlinde Paleolitik Dönem İnsan İzleri.
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya
Fakültesi Dergisi, 58(1), 99-116.
https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2018.58.1.6
Özkaymak, C. & Sözbilir, H. (2012). Tectonic
geomorphology of the Spildagi High Ranges,
western Anatolia. Geomorphology, 173, 128-140.
https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2012.06.003
Palmer, C. A., Tuncalı, E., Dennen, K. O., Coburn, C.
T. & Finkelman, R. B. (2004). Characterization
of Turkish coals: a nationwide perspective.
International Journal of Coal Geology, 60, 85-
115. https://doi.org/10.1016/j.coal.2004.05.001
Peiffer, L., Wanner, C., Spycher, N., Sonnenthal, E. L.,
Kennedy, B. M. & Iovenitti, J. (2014). Optimized
multicomponent vs. classical geothermometry:
Insights from modeling studies at the Dixie Valley
geothermal area. Geothermics, 51, 154-169.
http://dx.doi.org/10.1016/j.geothermics.2013.12.002
Pernicka, E., Eibner, C., Öztunalı, Ö. & Wagner, G. A.
(2003). Early Bronze Age metallurgy in the NorthEast Aegean. In G. A. Wagner, E. Pernicka & H. P.
Uerpmann (Eds.), Troia and the Troad: Scientific
Approaches, (pp. 143-172). Springer.
https://doi.org/10.1007/978-3-662-05308-9_10
Pickett, E. A. & Robertson, A. H. (2004). Significance
of the volcanogenic Nilüfer Unit and related
components of the Triassic Karakaya Complex for
Tethyan subduction/accretion processes in NW
Turkey. Turkish Journal of Earth Sciences, 13 (2),
97-143.
Piper, M. A. (1944). A graphic procedure in the
geochemical interpretation of water-analyses.
Transactions American Geophysical Union, 25(6),
914-928.
https://doi.org/10.1029/TR025i006p00914
Rubio-Maya, C., Ambríz-Díaz, V. M., PastorMartínez, E. & Belman-Flores, J. M. (2015).
Cascade utilization of low and medium enthalpy
geothermal resources: A review. Renewable and
Sustainable Energy Reviews, 52, 689-716.
http://dx.doi.org/10.1016/j.rser.2015.07.162
Rybár, P. & Hronček, P. (2017). Mining tourism and
the search for its origins. Geotourism, 3, 50-51.
https://doi.org/10.7494/geotour.2017.50-51.3
Sánchez, M. G., McClay, K. R., King, A. R. &
Wijbrams, J. R. (2016). Cenozoic crustal extension
and its relationship to porphyry Cu-Au-(Mo) and
epithermal Au-(Ag) mineralization in the Biga
Peninsula, northwestern Turkey. In J. P. Richards
(Ed.), Tectonics and Metallogeny of the Tethyan
Orogenic Belt, (Special Publication No. 19, pp.
113-138). Society of Economic Geologists.
Sarp, S., Burçak, M., Yıldırım, T. ve Yıldırım, N. (1998).
Biga Yarımadasının jeolojisi ve jeotermal enerji
olanakları ile Balıkesir-Havran-Derman kaplıca
sahasının detay jeotermal etüdü ve gradyan
sondajları (Rapor no: 10537). Maden Tetkik ve
Arama Genel Müdürlüğü (yayımlanmamış).
Schoeller, H. (1962). Les Eaux Souterraines: Hydrologie
Dynamique et Chimique. Recherche, Exploitation
et Evaluation des Ressources. Masson et Cie.
Siyako, M., Bürkan, K. A. ve Okay, A. İ. (1989). Biga
ve Gelibolu Yarımadalarının Tersiyer jeolojisi ve
hidrokarbon olanakları. Türkiye Petrol Jeologları
Derneği Bülteni, 1(3), 183-199.
Sözbilir, H., Uzel, B., Sümer, Ö., Eski, S., Softa, M.,
Tepe, Ç., Özkaymak, Ç. ve Baba, A. (2018).
Çanakkale-Ayvacık Deprem Fırtınasının (14 Ocak-20 Mart 2017) Sismik Kaynakları. Eskişehir
Teknik Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi
B-Teorik Bilimler, 6, 1-17.
Stober, I. & Bucher, K. (2021). Geothermal Energy:
From Theoretical Models to Exploration
and Development (2nd ed.). Springer Nature
Switzerland AG.
Sütun Enerji, (2026, 26 Mart). Sütun Enerji Madencilik
A.Ş., Demir, Bakır ve Çinko Madenleri. https://
www.sutunenerji.com/demir-bakir-cinkomadenleri
Swaine, D. J. (1990). Trace Elements in Coal.
Butterworth & Co. London.
Şanlıyüksel Yücel, D. (2013). Asidik su kaynaklarının
karakteristikleri, oluşumunu sağlayan faktörler ve
hidrojeokimyasal özellikleri (Çan-Bayramiç; Biga
yarımadası örneği) [Yayımlanmamış Doktora
Tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü.
Şanlıyüksel Yücel, D. (2019). Characterization and
comparison of mine wastes in Can Coal Basin,
northwest Turkey: a case study. Environmental
Earth Sciences, 78, Article 154.
https://doi.org/10.1007/s12665-019-8160-0
Şanlıyüksel Yücel, D. & Baba, A. (2013). Geochemical
Characterization of Acid Mine Lakes in Northwest
Turkey and Their Effect on the Environment.
Archives of Environmental Contamination and
Toxicology, 64(3), 357-376.
https://doi.org/10.1007/s00244-012-9843-7
Şanlıyüksel Yücel, D. ve İleri, B. (2020). Antropojenik
kaynaklı metal kirliliğinin çevresel etkilerinin
azaltılmasında uçucu kül kullanımı. Türkiye
Jeoloji Bülteni, 63(1), 43-56.
https://doi.org/10.25288/tjb.593416
Şanlıyüksel Yücel, D. ve Yücel, M. A. (2017). Terk
edilmiş kömür ocaklarında oluşan maden göllerinin
hidrokimyasal özelliklerinin belirlenmesi ve
insansız hava aracı ile üç boyutlu modellenmesi.
Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri
Dergisi, 23(6), 780-791.
Şanlıyüksel Yücel, D., Karaca, Z. & Yücel, M.
A. (2013). Determining hydrogeochemical
characteristics of geothermal resources in Biga
Peninsula (city of Canakkale), NW Turkey. 40th
International Association of Hydrogeologists
Congress, (p. 261). 15-20 September 2013, Perth,
Australia.
Şanlıyüksel Yücel, D., Yücel, M. A. & Baba, A. (2014).
Change detection and visualization of acid minelakes using time series satellite image data in
geographic information systems (GIS): Can
(Canakkale) County, NW Turkey. Environmental
Earth Sciences, 72(11), 4311-4323.
https://doi.org/10.1007/s12665-014-3330-6
Şanlıyüksel Yücel, D., Balcı, N. ve Baba, A. (2016).
Generation of acid mine lakes associated with
abandoned coal mines in northwest Turkey.
Archives of Environmental Contamination and
Toxicology, 70(4), 757-782.
https://doi.org/10.1007/s00244-016-0270-z
Şaroğlu, F., Emre, Ö. ve Boray, A. (1987). Türkiyenin
Diri Fayları ve Depremsellikleri (Rapor no:
8174). Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü
(yayımlanmamış).
Şener, M. F., Uzelli, T., Akkuş, İ., Mertoğlu, O. &
Baba, A. (2023). The potential, utilization, and
development of geothermal energy in Türkiye.
Bulletin of the Mineral Research and Exploration,
171, 69-90.
https://doi.org/10.19111/bulletinofmre.1229381
Şengör, A. M. C. & Yılmaz, Y. (1981). Tethyan
evolution of Turkey: A plate tectonic approach.
Tectonophysics, 75, 181-241.
https://doi.org/10.1016/0040-1951(81)90275-4
Şengör, A. M. C., Yılmaz, Y. & Sungurlu, O. (1985).
Tectonics of the Mediterranean Cimmerides:
nature and evolution of the western termination of
Palaeo-Tethys. J. E. Dixon & A. H. F. Robertson
(Eds.), The Geological Evolution of the Eastern
Mediterranean (pp. 77-112). Special Publication
of Geological Society, Blackwell Scientific
Publications.
Şengör, A. M. C., Özeren, M. S., Keskin, M., Sakınç,
M., Özbakır, A. D. & Kayan, İ. (2008). Eastern
Turkish high plateau as a small Turkic-type
orogen: implications for post-collisional crustforming processes in Turkic-type orogens. EarthScience Reviews, 90(1-2), 1-48.
https://doi.org/10.1016/j.earscirev.2008.05.002
Şengünalp, F. (2009). Çan ilçe sınırları içerisinde
yaşayan insanların kan ve saç As-Pb ve Hg
değerlerinin yeraltı suları ile ilişkisinin tıbbi jeoloji
açısından değerlendirilmesi [Yayımlanmamış
Yüksek Lisans Tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart
Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
Şimşek, Ş. (2002). Origin and characteristics of
geothermal energy resource of the wider
Aegean Region. The International Workshop on
Possibilities of Geothermal Energy Development in the Aegean Islands Region (Proceed.), vol. 1,
(pp. 1-8). Milos Island, Greece
Taymaz, T., Jackson, J. & McKenzie, D. (1991). Active
tectonics of the north and central Aegean Sea.
Geophysical Journal International, 106, 433-490.
https://doi.org/10.1111/j.1365-246X.1991.tb03906.x
TEİAŞ, (2025, 10 Aralık). Türkiye Elektrik İletim
A.Ş. Türkiye Elektrik Üretim-İletim 2024 Yılı
İstatistikleri. https://www.teias.gov.tr/turkiyeelektrik-uretim-iletim-istatistikleri
Tekin, İ. (2009). Çan taşı ekonomisi [Yayımlanmamış
Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü.
TKİ, (2026, 30 Mart). Türkiye Kömür İşletmeleri
Kurumu. Ağaçlandırma Çalışmaları.
https://www.tki.gov.tr/agaclandirma-calismalari
Toprak, S. & Demir, M. M. (2026). Subgram-scale
precipitation of lithium peroxide from Tuzla
geothermal brine using commercial λ-MnO2
adsorbent in situ. ACS Sustainable Resource
Management, 3(2), 433-443.
https://doi.org/10.1021/acssusresmgt.5c00481
Truesdell, A. (1976). Summary of section III:
Geochemical techniques in exploration.
Proceedings 2nd U.N. Symposium on the
Development and Use of Geothermal Resources.
U.S. Government Printing Office.
Truva Bakır, (2026, 26 Mart). Truva Bakır Maden
İşletmeleri A.Ş., Bayramiç Bakır Madeni. https://
truvabakir.com.tr/bayramic-bakir-madeni/
Tuncalı, E., Çiftçi, B., Yavuz, N., Toprak, S., Köker, A.,
Gencer, Z., Ayçık, H. ve Şahin, N. (2002). Türkiye
Tersiyer Kömürlerinin Kimyasal ve Teknolojik
Özellikleri. Maden Tetkik ve Arama Genel
Müdürlüğü Yayınları.
TÜİK, (2025, 27 Aralık). Türkiye İstatistik Kurumu.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları,
2024. https://veriportali.tuik.gov.tr
UN General Assembly, (2015). Transforming Our
World: The 2030 Agenda for Sustainable
Development. United Nations, New York.
USGS, (2026a). Mineral commodity summaries 2026
(Version 1.3). U.S. Geological Survey.
https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2026/mcs2026.pdf
USGS, (2026b). Mineral commodity summaries 2026:
Diatomite. U.S. Geological Survey.
https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2026/mcs2026-diatomite.pdf
Ünal Ercan, H. ve Ece, Ö. I. (2015). Hamamtepe sileks
ocağının mineralojik, jeokimyasal ve kökensel
irdelenmesi, EtiliÇanakkale. 68. Türkiye Jeoloji
Kurultayı Bildiri Özleri Kitabı, (s.362-363).
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Yayınları.
Ünal Ercan, H., Ece, Ö. I., Çiftçi, E. & Aydın, A. (2022a).
Comparison of epithermal kaolin deposits from
the Etili area (Çanakkale, Turkey): Mineralogical,
geochemical, and isotopic characteristics. Clays
and Clay Minerals, 70(5), 753-779. https://doi.
org/10.1007/s42860-022-00214-4
Ünal Ercan, H., Ece, Ö. I., Schroeder, P. A. & Gülmez,
F. (2022b). Characteristics and evolution of the
Etili silica sinter epithermal deposits, Çanakkale
Turkey: Relation to alkali chloride vs acid-sulfate
fluids. Ore Geology Reviews, 142, Article 104726.
https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2022.104726
Ünalan, G. (2013). Kömür Jeolojisi (2. Baskı). Maden
Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Eğitim
Serisi-41.
Verma, M. P. (2000). Chemical thermodynamics
of silica: a critique on its geothermometer.
Geothermics, 29(3), 323-346.
https://doi.org/10.1016/S0375-6505(99)00064-4
Wagner, G. A., Pernicka, E., Seeliger, T. C., Öztunalı,
Ö., Baranyi, I., Begemann, F. & Schmitt-Strecker,
S. (1985). Geologische Untersuchungen zur
frühen Metallurgie in NW-Anatolien. Bulletin of
the Mineral Research and Exploration, 101-102,
45-81.
Wang, D., Xue, F., Ren, L., Li, X., Wang, S. & Er, X.
Q. (2025). Critical minerals in Tibetan geothermal
systems: Their distribution, flux, reserves, and
resource effects. Minerals, 15(1), Article 93.
https://doi.org/10.3390/min15010093
Wedding, H. (1966). Çan Çanakkale kömür havzaları
Çan Durali bölümünün detay harita çalışmaları
hakkında rapor (Rapor no: 4399). Enerji
Hammadde Etüt ve Arama Dairesi Başkanlığı
(yayımlanmamış).
Wei, Z. A., Shao, H., Tang, L., Deng, B., Li, H.
& Wang, C. (2021). Hydrogeochemistry and
geothermometry of geothermal waters from
the Pearl River Delta region, South China.
Geothermics, 96, Article 102164.
https://doi.org/10.1016/j.geothermics.2021.102164
Westaway, R. (1994). Present-day kinematics of the
middle-east and eastern Mediterranean. Journal
of Geophysical Research: Solid Earth, 99(B6),
12071-12090. https://doi.org/10.1029/94JB00335
WHO. (2022). Guidelines for Drinking-water Quality:
Fourth Edition Incorporating the First and Second
Addenda. World Health Organization.
https://www.who.int/publications/i/item/9789240045064
World Bank, (2025). Turning Minerals and Metals
into Development. https://www.worldbank.org/
en/news/immersive-story/2025/12/12/turningminerals-and-metals-into-development (Erişim
tarihi: 28 Mart 2026).
Yalçın, T. (2007). Geochemical characterization of
the Biga Peninsula thermal waters (NW Turkey).
Aquatic Geochemistry, 13(1), 75-93.
https://doi.org/10.1007/s10498-006-9008-2
Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (2015). Orman ve Su
İşleri Bakanlığı.
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150415-18.htm
Yılgör, A. (2001). Çan (Çanakkale) yöresi sileks
oluşumlarının jeolojisi ve endüstriyel yönden
değerlendirilmesi [Yayımlanmamış Yüksek
Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen
Bilimleri Enstitüsü.
Yılmaz, H. (2003). Exploration at the Kuscayiri Au
(Cu) prospect and its implications for porphyryrelated mineralization in western Turkey. Journal
of Geochemical Exploration, 77(2-3), 133-150.
https://doi.org/10.1016/S0375-6742(02)00274-1
Yılmaz, H., Yousefi, M., Parsa, M., Sönmez, F. N.
& Maghsoodi, A. (2019). Singularity mapping
of bulk leach extractable gold and −80# stream
sediment geochemical data in recognition of gold
and base metal mineralization footprints in Biga
Peninsula South, Turkey. Journal of African Earth
Sciences, 153, 156-172.
https://doi.org/10.1016/j.jafrearsci.2019.02.015
Yiğit, Ö. (2012). A prospective sector in the Tethyan
Metallogenic Belt: Geology and geochronology
of mineral deposits in the Biga Peninsula, NW
Turkey. Ore Geology Reviews, 46, 118-148.
https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2011.09.015
Yurtsever, Y. & Gat, J. R. (1981). Atmospheric waters.
In J. R. Gat & R. Gonfiantini (Eds.), Stable Isotope
Hydrology: Deuterium and Oxygen-18 in the
Water Cycle, (pp. 103-142). International Atomic
Energy Agency.
Yücel, M. A., Şanlıyüksel Yücel, D. ve Özer, İ. (2024).
İnkaya Mağarası ve çevresinin (Çan, Çanakkale)
insansız hava aracı termal ve RGB kamera
görüntüleri ile modellenmesi. F. Yıldırım (Ed.),
37. Arkeometri Sonuçları Toplantısı (ss. 299-307).
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
Yücel Öztürk, Y., Helvacı, C. & Satır, M. (2005).
Genetic relations between skarn mineralization
and petrogenesis of the Evciler Granitoid,
Kazdağ, Çanakkale, Turkey and comparison with
world skarn granitoids. Turkish Journal of Earth
Sciences, 14(3), 255-280.
Zhang, B., Wang, F., Wang, R., Shang, Y., Li, F., Li, M.
& Wang, T. (2025). Geothermal lithium extraction
technology: Research status and prospects.
Energies, 18(12), Article 3146.
https://doi.org/10.3390/en18123146
APA
AMA
Chicago
EndNote
IEEE
ISNAD
JAMA
MLA
Vancouver